Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej EC1 w Łodzi
Budynek Centrum Komiksu w Łodzi, z widocznym muralem autorstwa Kim Jung Gi | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Miejscowość | |
| Adres |
ul. Targowa 1/3, Łódź |
| Data założenia | |
| Zakres zbiorów | |
| Kierownik | |
Położenie na mapie Łodzi | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa łódzkiego | |
| Strona internetowa | |
Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej EC1 w Łodzi (CKiNI) – centrum kultury poświęcone polskiej sztuce komiksowej oraz grom komputerowym, należące do instytucji EC1 Łódź – Miasto Kultury i zlokalizowane na terenie zrewitalizowanych zabudowań elektrowni EC1 przy ul. Targowej w Łodzi[1]. Jest pierwszą w Polsce placówką dedykowaną sztuce komiksu i historii gier komputerowych[2]. CKiNi prowadzi działalność wystawienniczą, edukacyjną, wydawniczą; organizuje festiwale i cykliczne wydarzenia. Siedziba Centrum przy ul. Targowej została otwarta w październiku 2023 roku. Kierownikiem Centrum jest Adam Radoń[3].
Centrum mieści się w zrewitalizowanym budynku; przestrzenie wystawowe rozmieszczono na trzech kondygnacjach[4]. W strefie komiksu odwiedzający poznają techniki tworzenia komiksu i jego historię w Polsce[1]. Ekspozycja w strefie gier prezentuje proces powstawania współczesnych gier wideo[1], a w strefie gier retro można pograć na automatach i komputerach Commodore 64, Amiga i Atari[5] oraz poznać historię rynku gier komputerowych w Polsce. Autorem muralu zdobiącego elewację Centrum Komiksu jest południowokoreański artysta Kim Jung Gi[6][7].
Historia

Jednym z inicjatorów utworzenia Centrum był Adam Radoń, który już w 2011 roku proponował założenie instytucji o tym profilu w Łodzi[8][9]. Idea powołania instytucji powstała w łódzkim środowisku pasjonatów i ekspertów skupionych wokół Międzynarodowego Festiwalu Komiksu i Gier oraz Stowarzyszenia Twórców „Contur”[10].
Łódzkie Centrum Komiksu – inicjatywa, z której wyrosło CKiNI – powstało w 2013 roku jako dział Domu Literatury w Łodzi i działało przy ulicy Piotrkowskiej 28 do 2016 roku, gdy w EC1 Łódź – Miasto Kultury uruchomiono Wydział Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej. Na początku 2017 roku ogłoszono przetarg na stworzenie Centrum w budynku, w którym wcześniej mieściło się Muzeum Bajki i Fundacja Se-Ma-For. Wykonawcę wyłoniono w lipcu, a została nią firma Erekta. Cześć budynku zastąpiono nową konstrukcją; elementy architektoniczne nawiązujące do historii łódzkiej elektrowni – charakterystyczne silosy – zachowano. Początkowo planowano otwarcie centrum w czerwcu 2019 roku, jednak przekładano je co najmniej dwukrotnie[11]. Początkowy koszt inwestycji wynosił 21 milionów zł, przy czym około 14 milionów zł stanowiło dofinansowanie z Unii Europejskiej[12]. Na końcowym etapie budowy źródła podawały koszt 30 milionów zł[11].
W 2021 roku Kim Jung Gi przygotował projekt muralu dla Centrum. Następnie projekt został przeniesiony na elewacje chłodni kominowych budynku. Artysta zaprojektował wielkopowierzchniową kompozycję: czarno-biały rysunek opowiadający historię, której początek znajduje się przy głównym wejściu do Centrum. Proces realizacji muralu trwał około dwóch tygodni i polegał na przeniesieniu rysunku na owalną powierzchnię dwupiętrowych cylindrów chłodni kominowych. Styl muralu nawiązuje do estetyki rysunku komiksowego[13][14].
Inauguracja Centrum odbyła się 7 października 2023[15]. Połączona była z wystawą Grzegorza Rosińskiego[16] pod tytułem „Grzegorz Rosiński w ilustracjach”, która prezentowała ponad 400 prac artysty[17]. Zespół CKiNI jest odpowiedzialny za organizację Międzynarodowego Festiwalu Komiksu i Gier w Łodzi (formalnie, organizatorem festiwalu jest EC1 Łódź – Miasto Kultury)[18][19].
Centrum prezentuje zarówno wystawy stałe, jak i czasowe. Trzy wystawy stałe poświęcone są sztuce komiksu, tworzeniu gier wideo oraz historii kultury gier w Polsce. Od 2023 roku w Centrum odbyło się kilka wystaw czasowych, poświęconych twórczości takich artystów jak Tadeusz Baranowski, Grzegorz Rosiński i Przemysław Truściński. W 2025 roku Centrum Komiksu zostało nominowane w plebiscycie „Cuda Polski” organizowanym przez National Geographic Traveler[20].
Wystawy stałe
Dwie główne wystawy stałe poświęcone są sztuce komiksowej i tworzeniu gier wideo. Wystawa komiksowa pozwala odwiedzającym poznać proces powstawania komiksów oraz historię komiksu w Polsce. Wystawa poświęcona tworzeniu gier prezentuje proces powstawania współczesnych gier komputerowych. Wystawy wykorzystują interaktywne instalacje multimedialne oraz nagrania wywiadów z naukowcami i twórcami. W strefie gier retro zwiedzający mogą grać na automatach i starych komputerach, takich jak Commodore 64, Amiga i 8-bitowe Atari.
Anatomia Komiksu
Wystawa „Anatomia Komiksu” jest podzielona na sekcje tematyczne, które prezentują strukturę, proces produkcji, historię i kontekst kulturowy komiksu, ze szczególnym uwzględnieniem polskiej sztuki komiksowej.

Sekcja „Język komiksu” pokazuje komiks jako medium łączące sekwencyjne obrazy i tekst, wyjaśnia jego elementy formalne (panele, rodzaje dymków dialogowych). Postaci Tytusa, Romka i A’Tomka pełnią funkcję przewodników po ekspozycji. Kolejna sekcja prezentuje techniki artystyczne – od tradycyjnych technik rysunkowych po narzędzia cyfrowe. Zwiedzający zobaczą tu szkicowniki uznanych autorów. Tej części wystawy patronuje Thorgal – postać z komiksów Grzegorza Rosińskiego. Osobna strefa poświęcona jest scenariuszom komiksów i prezentuje twórczość wybitnych polskich scenarzystów. Sekcja „Gatunki komiksu” klasyfikuje komiksy według tematyki, formatu publikacji, docelowego odbiorcy i funkcji, ilustrując różne kategorie przykładami zaczerpniętymi z historii polskiego komiksu. Tu w roli przewodników po ekspozycji występują postaci z serii „Kajko i Kokosz” Janusza Christy[21][22].
„Historia polskiego komiksu” prezentuje przegląd ponad stu lat istnienia komiksu w Polsce. Prezentacja śledzi wczesne narracje ilustrowane, rozwój komiksu w okresie międzywojennym, w okresie PRL, latach 90. XX wieku i w XXI wieku. Końcowa sekcja, „Komiks i inne media”, analizuje relacje między komiksami a innymi formami artystycznymi i kulturowymi, takimi jak malarstwo, literatura, muzyka, animacja i gry. Porusza również temat współczesnych opowieści transmedialnych na przykładzie „Wiedźmina”[22].
Game Lab

Wystawa „Game Lab” przedstawia różne aspekty tworzenia gier komputerowych. Zwiedzający są prowadzeni przez postacie Geralta z Rivii i Ciri przez kolejne fazy tworzenia gry, począwszy od tworzenia prototypu, poprzez projektowanie postaci, środowiska i zasobów, projektowanie dźwięku i nagrywanie głosu. Część ekspozycji poświęconej grom wideo została zaprojektowana we współpracy z CD Projekt Red[23]. Stanowiska multimedialne prezentują funkcje każdego etapu procesu produkcji gier, w tym role artystów koncepcyjnych, projektantów, twórców odwzorowań 3D, twórców ścieżki dźwiękowej i testerów jakości[24].
„Ścieżka twórców gier” to grupa pomieszczeń symulujących profesjonalne studio deweloperskie, w których zwiedzający wcielają się w określone role – programisty, scenarzysty, projektanta poziomów i twórcy gier niezależnych[25]. Odwiedzający mogą rozwiązywać zadania prezentujące typowe wyzwania twórców gier, takie jak konstruowanie mechaniki rozgrywki, planowanie struktury narracji i organizacja progresji przestrzennej. Ostatnia sala poświęcona jest technologii przechwytywania ruchu i prezentuje proces, w którym ruchy aktorów są rejestrowane i przekształcane w cyfrową animację postaci[24].
Strefa retro
Wystawa zlokalizowana na parterze budynku prezentuje historię kultury gamingu w Polsce w latach 80. i na początku lat 90. XX wieku. Rekonstrukcje pokoi graczy z epoki pozwalają usiąść przy komputerach Atari, Commodore czy ZX Spectrum i zagrać w gry takie jak Pac-Man, River Raid, Doom, Rayman i dziesiątki innych tytułów. Wystawę uzupełniają meble, plakaty i dekoracje z ostatnich dekad XX wieku. Na wystawie można też zobaczyć projekcję zdjęć prezentujących giełdę komputerową z lat 80. i 90. i przejrzeć czasopisma z epoki. Elementem ekspozycji jest też salon z automatami do gier[24][5][26].
Wystawy monograficzne
Od 2023 roku w Centrum zaprezentowano kilkanaście wystaw czasowych, w tym przekrojowe monograficzne wystawy twórczości Tadeusza Baranowskiego, Grzegorza Rosińskiego i Przemysława Truścińskiego.
Grzegorz Rosiński w ilustracjach (2023)
Wystawa „Grzegorz Rosiński w ilustracjach”, prezentowana w latach 2023–2024, była pierwszą ekspozycją czasową instytucji. Na wystawie zebrano ponad 350 prac Grzegorza Rosińskiego, obejmujących plansze komiksowe, ilustracje oraz materiały warsztatowe związane z serią „Thorgal”[27][28][29].
Tadeusz Baranowski. Śmieszy, tumani, przestrasza (2024)
Wystawa „Tadeusz Baranowski. Śmieszy, tumani, przestrasza”, prezentowana w CKiNI od września 2024 do marca 2025 roku, była największą w Polsce przekrojową prezentacją twórczości Tadeusza Baranowskiego. Na wystawie zgromadzono oryginalne plansze komiksowe, szkice, archiwalia, pamiątki oraz materiały związane z najważniejszymi seriami autora, m.in. „Antresolką Profesorka Nerwosolka”, „Orient Menem” i „Kudłaczkiem i Bąbelkiem”[30][25]. Wystawie towarzyszył 150-stronicowy katalog opracowany w formie encyklopedycznego kompendium dotyczącego życia i twórczości autora[31].
Trust the process (2025)
Wystawa „Trust the process” otwarta we wrześniu 2025 roku prezentowała twórczość Przemysława Truścińskiego - ilustratora, grafika i twórcy komiksów. Ekspozycja prezentowała proces twórczy artysty w dziesięciu segmentach tematycznych i obejmowała blisko 500 oryginalnych prac, w tym komiksy z lat 90., ilustracje prasowe, projekty użytkowe, typograficzne i artystyczne. Wystawa dokumentowała drogę twórczą artysty, związanego z Akademią Sztuk Pięknych w Łodzi i środowiskiem Międzynarodowego Festiwalu Komiksu i Gier[32].
Działalność programowa
Międzynarodowy Festiwal Komiksu i Gier

Zespół Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej odpowiada za organizację Międzynarodowego Festiwalu Komiksu i Gier, który odbywa się corocznie w Łodzi i przyciąga ponad 20 tysięcy uczestników[33]. Wydarzenie, poświęcone sztuce komiksowej i grom interaktywnym, uznawane jest za największy festiwal tego typu w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej. W ramach festiwalu odbywają się spotkania z twórcami z Polski i zagranicy, wykłady, panele dyskusyjne, warsztaty rysunkowe i scenariuszowe; prezentowane są gry wideo i planszowe (turnieje, prezentacje twórców i strefy gier), odbywają się targi, konkursy dla twórców komiksów oraz wystawy w różnych lokalizacjach na terenie Łodzi.
Festiwal Kaiju Manga
Kaiju Manga Festival to wydarzenie popkulturowe poświęcone mandze, anime i pokrewnym aspektom japońskiej kultury popularnej. Pierwsza edycja festiwalu odbyła się w 2025 roku, a druga odbędzie się w marcu 2026 roku. Festiwal składa się z weekendowego programu, łączącego targi publikacji mangowych z wykładami i panelami dyskusyjnymi na temat mangi i anime, spotkaniami z twórcami i konkursami cosplay, w których oceniane są kostiumy i prezentacja sceniczna[34][35].
Bit Boat – festiwal gier dawnych i niezależnych
Bit Boat to festiwal poświęcony kulturze gier wideo, w obszarze retrogamingu i współczesnych gier niezależnych. Pierwsza edycja festiwalu odbyła się w 2025 roku. Współorganizatorem wydarzenia jest Fundacja Promocji Retroinformatyki „Dawne Komputery i Gry”, która prowadzi również Muzeum Komputerów i Gier w Pabianicach[36]. Program festiwalu obejmuje interaktywną wystawę ze stanowiskami do grania na komputerach i konsolach takich jak Atari 2600, Commodore 64 czy Sega Mega Drive i strefę prezentacji prototypów gier niezależnych, w której twórcy prezentują nowe produkcje i rozmawiają o nich z publicznością[37]. Elementem wydarzenia są też spotkania autorskie z projektantami gier, grafikami i historykami mediów; turnieje, pokazy filmów dokumentalnych (m.in. o demoscenie) i warsztaty, których uczestnicy poznają podstawy projektowania gier. Organizatorzy koncentrują się na grach tworzonych poza głównym nurtem rynku oraz na dyskusji wokół gier wideo jako ważnego zjawiska kulturowego i artystycznego[38].
Festiwal VR Zavroty
Festiwal Zavroty odbył się w styczniu i lutym 2026 roku. Festiwal został zorganizowany we współpracy z Uniwersytetem Łódzkim i prezentował narracyjne doświadczenia w rzeczywistości wirtualnej[39]. W programie znalazły się immersyjne dzieła dokumentalne i fabularne, a także projekty poruszające tematy takie jak dialog między perspektywami, zdrowie psychiczne i rola sztucznej inteligencji we współczesnej kulturze. Oprócz pokazów VR, festiwal obejmował rozmowy z twórcami i badaczami oraz dyskusje na temat sztuki immersyjnej[40][41].
Publikacje

Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej wydaje książki, komiksy i monograficzne katalogi wystaw czasowych[42].
- Bartłomiej Kluska (red.), Michał Śledziński, Wokół Narracji Interaktywnej. 2023. ISBN 978-83-963588-4-4[43].
- Bartłomiej Kluska, Roman Weinfeld, Stefan Weinfeld: Człowiek o stu twarzach. 2024. ISBN 9788396358899.
- Tadeusz Baranowski. Śmieszy, tumani, przestrasza (katalog wystawy). 2024. ISBN 978-83-972750-1-0
- Katarzyna Witerscheim, Heksa, 2024[44]
- Jakub Woynarowski, Przemysław Truściński, Trust the Process (katalog wystawy). 2025. ISBN 9788397275041
- Katarzyna Klas (Kth), Botanica, 2025. ISBN 9788397275058
Przypisy
- ↑ a b c Łukasz Załuski: Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej w Łodzi. Długo czekaliśmy na takie miejsce. National Geographic Polska, 2023-10-04. [dostęp 2024-08-21].
- ↑ (Ko)miks rozrywki. W Łodzi otwarto Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej [online], www.rmf24.pl [dostęp 2026-03-04].
- ↑ Agnieszka Jedlińska: Wiedźmin autorstwa Przemysława Truścińskiego został twarzą łódzkiego Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej EC1. Express Ilustrowany, 2021-02-19. [dostęp 2024-08-21].
- ↑ Damian Halik: Łódzkie Centrum Komiksu coraz bliżej otwarcia!. 2023-01-11. [dostęp 2024-08-21].
- ↑ a b Agnieszka Jedlińska: Strefa retro, czyli sprzęt komputerowy sprzed 40 lat w nowym Centrum Komiksów w EC1 w Łodzi. Można pograć i przenieść się w czasie. Express Ilustrowany, 2023-04-13. [dostęp 2024-08-21].
- ↑ Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej: Historia [online], ec1lodz.pl [dostęp 2024-10-24].
- ↑ Telewizja Polska S.A, Nowy mural z rysunkiem Kim Jung Gi na budynkach EC1 Łódź (ZDJĘCIA) [online], lodz.tvp.pl [dostęp 2026-02-18].
- ↑ Adam Radoń: Zbudowaliśmy przyczółek komiksu. Dziennik Łódzki, 2011-10-02. [dostęp 2024-08-21].
- ↑ Choroba komiksowa jest zaraźliwa [online], Puls Biznesu, 4 sierpnia 2025 [dostęp 2025-08-04].
- ↑ Redakcja, Adam Radoń: Zbudowaliśmy przyczółek komiksu [online], Dziennik Łódzki, 2 października 2011 [dostęp 2026-03-04].
- ↑ a b Łódź buduje Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej EC1. 2021-02-04. [dostęp 2024-08-21].
- ↑ Mariusz Jaroń, Karol Sakosik: W EC1 powstanie Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej. Wiemy, jak będzie wyglądać [WIZUALIZACJE]. Gazeta Wyborcza, 2018-03-29. [dostęp 2024-08-21].
- ↑ Telewizja Polska S.A, Nowy mural z rysunkiem Kim Jung Gi na budynkach EC1 Łódź (ZDJĘCIA) [online], lodz.tvp.pl [dostęp 2026-03-05].
- ↑ Kamil Białas, Jest ogromny. Mural projektu Kim Jung Gi ozdobił EC1 w Łodzi, „Magazyn WhiteMAD – moda, architektura, design w jednym miejscu”, 3 listopada 2021 [dostęp 2026-03-05] [zarchiwizowane z adresu 2025-11-11].
- ↑ Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej. [dostęp 2024-08-21].
- ↑ Jakub Demiańczuk: Thorgal spotyka Wiedźmina. W Łodzi. To jedyne takie miejsce w Polsce. Polityka, 2023-10-31. [dostęp 2024-08-21].
- ↑ Wystawa „Grzegorz Rosiński w ilustracjach”. Rynek Książki, 2023-09-27. [dostęp 2024-08-21].
- ↑ Centrum Komiksu w EC1 Łódź otworzy się w październiku. Uchylamy rąbka tajemnicy! [ZDJĘCIA]. Urząd miasta Łódź, 2023-08-04. [dostęp 2024-08-21].
- ↑ O festiwalu [online], Międzynarodowy Festiwal Komiksu i Gier w Łodzi [dostęp 2026-05-13].
- ↑ Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej nominowane w plebiscycie Cuda Polski 2025 [online], lodz.travel, 2 października 2025 [dostęp 2025-10-03].
- ↑ Łukasz Załuski, Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej w Łodzi. Długo czekaliśmy na takie miejsce | National Geographic [online], www.national-geographic.pl [dostęp 2026-03-04].
- ↑ a b Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej: Komiks [online], ec1lodz.pl [dostęp 2026-03-04].
- ↑ Centrum Komiksu w EC1 Łódź. Zaglądamy na plac budowy [ZDJĘCIA] [online], Rewitalizacja, 8 maja 2026 [dostęp 2026-05-13].
- ↑ a b c Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej: Gry wideo [online], ec1lodz.pl [dostęp 2026-03-04].
- ↑ a b Świat komiksu Tadeusza Baranowskiego. Nie możesz przegapić tej interaktywnej wystawy w Łodzi [online], Kobieta Onet, 14 października 2024 [dostęp 2026-03-04].
- ↑ Wyborcza.pl [online], lodz.wyborcza.pl [dostęp 2026-04-27].
- ↑ Grzegorz Rosiński w ilustracjach | Instytut Francuski w Polsce [online], | Instytut Francuski w Polsce [dostęp 2026-05-26].
- ↑ Łukasz Załuski, Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej w Łodzi. Długo czekaliśmy na takie miejsce | National Geographic [online], www.national-geographic.pl [dostęp 2026-05-26].
- ↑ Muzeum Karykatury im. Eryka Lipińskiego - Grzegorz Rosiński [online], muzeumkarykatury.pl [dostęp 2026-05-26].
- ↑ Jakub Demiańczuk, Nie masz smoka nad Diplodoka. U Baranowskiego śmiech miesza się z depresją [online], www.polityka.pl, 2024 [dostęp 2026-05-26].
- ↑ Waltari, piotrkasinski.pl: Katalog wystawy - Tadeusz Baranowski. Śmieszy, tumani, przestrasza [online], piotrkasinski.pl, 6 grudnia 2024 [dostęp 2026-05-26].
- ↑ Truściński w Centrum Komiksu | Kalejdoskop kulturalny regionu łódzkiego [online], www.e-kalejdoskop.pl [dostęp 2026-05-26].
- ↑ Telewizja Polska S.A, Legends of world comics headline Polish festival [online], tvpworld.com [dostęp 2026-03-04] (ang.).
- ↑ Norbert Uram, Kaiju Manga Festiwal w Łodzi – było dobrze, mogło być lepiej. Warto czekać na kolejną edycję? [online], Dziennik Łódzki, 15 marca 2025 [dostęp 2026-03-04].
- ↑ Festiwal Kaiju Manga już w ten weekend [online], wirtualnywydawca.pl, 3 marca 2025 [dostęp 2026-03-04].
- ↑ BIT BOAT – Festiwal Gier Dawnych i Niezależnych v2 [online], ec1lodz.pl [dostęp 2026-05-13].
- ↑ Norbert Uram, Powrót do przeszłości! Retro gry znów opanowały Łódź [online], Dziennik Łódzki, 26 kwietnia 2026 [dostęp 2026-05-13].
- ↑ BIT BOAT – Festiwal Gier Dawnych i Niezależnych v2 w EC1 [online], uml.lodz.pl [dostęp 2026-05-13].
- ↑ zaVRoty | Explore VR Experiences – Join Now [online], zaVRoty [dostęp 2026-03-04] (ang.).
- ↑ UniLodz as a Co-Creator of the „zaVRoty” Festival – Discover Narratives in Virtual Reality [online], www.uni.lodz.pl [dostęp 2026-03-04].
- ↑ Uniwersytet Łódzki współtworzy Festiwal zaVRoty – odkryj narracje w wirtualnej rzeczywistości [online], www.uni.lodz.pl [dostęp 2026-03-04].
- ↑ Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej: Komiksy i książki [online], ec1lodz.pl [dostęp 2026-03-04].
- ↑ Recenzja książki Wokół narracji interaktywnej – Eseje dla współczesnego gracza – Gracz.org [online], gracz.org, 9 listopada 2023 [dostęp 2026-05-13].
- ↑ „Heksa” – śląska codzienność i starcie kultur w nowym komiksie Katarzyny Witerscheim [online], Kobieta Onet, 30 października 2024 [dostęp 2026-05-13].