Internetowa Encyklopedia „Wiki”

XIX w.


XVIII wiek • XIX wiek • XX wiek
Lata 1800–1809Lata 1810–1819lata 20. XIX wiekulata 30. XIX wiekulata 40. XIX wiekulata 50. XIX wiekulata 60. XIX wiekulata 70. XIX wiekulata 80. XIX wiekulata 90. XIX wiekuLata 1900–1909
1801 • 1802 • 1803 • 1804 • 1805 • 1806 • 1807 • 1808 • 1809 • 1810 • 1811 • 1812 • 1813 • 1814 • 1815 • 1816 • 1817 • 1818 • 1819 • 1820 • 1821 • 1822 • 1823 • 1824 • 1825 • 1826 • 1827 • 1828 • 1829 • 1830 • 1831 • 1832 • 1833 • 1834 • 1835 • 1836 • 1837 • 1838 • 1839 • 1840 • 1841 • 1842 • 1843 • 1844 • 1845 • 1846 • 1847 • 1848 • 1849 • 1850 • 1851 • 1852 • 1853 • 1854 • 1855 • 1856 • 1857 • 1858 • 1859 • 1860 • 1861 • 1862 • 1863 • 1864 • 1865 • 1866 • 1867 • 1868 • 1869 • 1870 • 1871 • 1872 • 1873 • 1874 • 1875 • 1876 • 1877 • 1878 • 1879 • 1880 • 1881 • 1882 • 1883 • 1884 • 1885 • 1886 • 1887 • 1888 • 1889 • 1890 • 1891 • 1892 • 1893 • 1894 • 1895 • 1896 • 1897 • 1898 • 1899 • 1900

XIX wiek w metodologii historii

Według periodyzacji stosowanej w pracach historycznych XIX wiek niekoniecznie rozpoczął się w 1801 roku. Ze względu na przemiany w różnych dziedzinach życia za datę graniczną uznaje się częściej 1789 rok (początek rewolucji we Francji), zaś w odniesieniu do Polski 1795 (III rozbiór Polski). Za koniec XIX wieku w pracach naukowych najczęściej uznaje się 1914 lub 1918 rok[1].

Wydarzenia historyczne

Władcy brytyjscy w XIX wieku

# Imię Urodzony Zmarł Czas rządów Rodzice
60 Jerzy III 4 czerwca 1738
Londyn
29 stycznia 1820
Windsor
1760-1820 Fryderyk Ludwik (1707-1751), książę Walii
Augusta von Sachsen-Gotha (1719-1772), c. Fryderyka II, księcia Sachsen-Gotha-Altenburg
61 Jerzy IV 12 sierpnia 1762
St. James’s Palace
26 czerwca 1830
Windsor
1820-1830 Jerzy III (1738-1820), król Wielkiej Brytanii
Charlotta (1744-1818), c. Karola Ludwika Fryderyka, księcia Mecklemburg-Strelitz-Mirow
62 Wilhelm IV 21 sierpnia 1765
Buckingham
20 czerwca 1837
Windsor
1830-1837 Jerzy III (1738-1820), król Wielkiej Brytanii
Karolina (1744-1818), c. Karola Ludwika Fryderyka, księcia Mecklemburg-Strelitz-Mirow
63 Wiktoria 24 maja 1819
Kensington
22 stycznia 1901
wyspa Wight
1837–1901 Edward August (1767-1820), książę Kentu
Wiktoria (1786-1861), c. Franciszka Fryderyka, księcia Sachsen-Coburg-Saalfeld

Władcy Francji w XIX wieku

# Imię Urodzony Zmarł Czas rządów Rodzice
51 Napoleon I 15 sierpnia 1769
Ajaccio
5 maja 1821
Wyspa św. Heleny
1804-1814 Carlo Buonaparte (1746-1785)
Maria Letizia Ramolino (1750-1836), c. Giovanniego Geronimo Ramolino
52 Ludwik XVIII 17 listopada 1755
Wersal
16 września 1824
Paryż
1814–1815 Ludwik de Bourbon (1729-1765), delfin
Maria Józefa Wettin (1731–1767), c. Augusta III, króla Polski
53 Napoleon I 15 sierpnia 1769
Ajaccio
5 maja 1821
Wyspa św. Heleny
1815 Carlo Buonaparte (1746-1785)
Maria Letizia Ramolino (1750-1836), c. Giovanniego Geronimo Ramolino
54 Ludwik XVIII 17 listopada 1755
Wersal
16 września 1824
Paryż
1815-1824 Ludwik de Bourbon (1729-1765), delfin
Maria Józefa Wettin (1731–1767), c. Augusta III, króla Polski
55 Karol X Burbon 9 października 1757
Wersal
6 listopada 1836
Gorizia
1824–1830 Ludwik de Bourbon (1729-1765), delfin
Maria Józefa Wettin (1731–1767), c. Augusta III, króla Polski
56 Ludwik Filip I 6 października 1773
Paryż
26 sierpnia 1850
Claremont
1830–1848 Filip Égalité (1747-1793), książę Orleanu
Ludwika Maria Adelajda de Bourbon-Penthievre (1753-1821), c. Ludwika Jana Marii, księcia Penthievre
57 Napoleon III 20 kwietnia 1808
Paryż
9 stycznia 1873
Chislehurst
1852–1870 Ludwik Bonaparte (1778-1846), król Holandii
Hortensja de Beauharnais (1783-1837), c. wicehrabiego Aleksandra de Beauharnais

Cesarze niemieccy w XIX wieku

# Imię Urodzony Zmarł Czas rządów Rodzice
1 Wilhelm I 22 marca 1797
Berlin
9 marca 1888
Berlin
1871–1888 Fryderyk Wilhelm III (1770–1840), król Prus
Luiza (1776–1810), c. Karola II, wielkiego księcia Meklemburgii-Strelitz
2 Fryderyk III 18 października 1831
Poczdam
15 czerwca 1888
Poczdam
1888 Wilhelm I (1797–1888), cesarz niemiecki
Augusta (1811–1890), c. Karola Fryderyka, wielkiego księcia Sachsen-Weimar-Eisenach
3 Wilhelm II 27 stycznia 1859
Berlin
4 czerwca 1941
Doorn (Holandia)
1888–1918 Fryderyk III (1831–1888), cesarz niemiecki
Wiktoria (1840–1901), c. królowej Wiktorii Wielkiej Brytanii

Prezydenci USA w XIX wieku

Lp. Prezydent Objął urząd Złożył urząd Partia Wiceprezydent
2 John Adams 1797 1801 federalista Thomas Jefferson
3 Thomas Jefferson 1801 1809 demokratyczny republikanin Aaron Burr i George Clinton[2]
4 James Madison 1809 1817 demokratyczny republikanin Elbridge Gerry[2]
5 James Monroe 1817 1825 demokratyczny republikanin Daniel Tompkins
6 John Quincy Adams 1825 1829 demokratyczny republikanin John C. Calhoun
7 Andrew Jackson 1829 1837 demokrata John C. Calhoun[3] i Martin Van Buren
8 Martin Van Buren 1837 1841 demokrata Richard Johnson
9 William Henry Harrison[4] 1841 1841 Wig John Tyler
10 John Tyler 1841 1845 Whig[5] brak
11 James Knox Polk 1845 1849 demokrata George Dallas
12 Zachary Taylor[4] 1849[6] 1850 Whig Millard Fillmore
13 Millard Fillmore 1850 1853 Whig brak
14 Franklin Pierce 1853 1857 demokrata William R. King[7]
15 James Buchanan 1857 1861 demokrata John Breckinridge
16 Abraham Lincoln[8] 1861 1865 republikanin Hannibal Hamlin i Andrew Johnson
17 Andrew Johnson 1865 1869 demokrata[9] brak
18 Ulysses Simpson Grant 1869 1877 republikanin Schuyler Colfax i Henry Wilson[7]
19 Rutherford Birchard Hayes 1877 1881 republikanin William Wheeler
20 James Abram Garfield[8] 1881 1881 republikanin Chester Arthur
21 Chester Alan Arthur 1881 1885 republikanin brak
22 Stephen Grover Cleveland 1885 1889 demokrata Thomas A. Hendricks[7]
23 Benjamin Harrison 1889 1893 republikanin Levi Parsons Morton
24 Stephen Grover Cleveland 1893 1897 demokrata Adlai Ewing Stevenson I
25 William McKinley[8] 1897 1901 republikanin Garret Hobart[7] i Theodore Roosevelt

Ważniejsze postacie XIX wieku

A

John Acton

B

Otto von Bismarck

C

D

Charles Dickens

E

F

G

William Ewart Gladstone

H

K

L

Ł

M

Klemens Lothar von Metternich

N

Napoleon Bonaparte
Florence Nightingale

O

P

R

S

Herbert Spencer

T

Alexis de Tocqueville

V

W

Oscar Wilde

Z

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Kamil Janicki, Bolączki periodyzacji, „Histmag.org”, 2.08.2008.
  2. ↑ a b Zmarł będąc wiceprezydentem.
  3. ↑ Zrezygnował będąc wiceprezydentem.
  4. ↑ a b Zmarł.
  5. ↑ Demokrata na liście Wigów.
  6. ↑ Nie zaprzysiężony tego dnia, który przyjęło się uważać za początek jego kadencji.
  7. ↑ a b c d Zmarł będąc wiceprezydentem, nie zastąpiony.
  8. ↑ a b c Zamordowany.
  9. ↑ Demokrata na liście Republikanów.