Internetowa Encyklopedia „Wiki”
Quiz dnia Sprawdź się w teście z wiedzy ogólnej Kilkadziesiąt pytań, szybka zabawa i zero nudy — przekonaj się, czy naprawdę masz szeroką wiedzę
Zaczynam quiz →

Michael York

Michael York
Ilustracja
Michael York (1999)
Imię i nazwisko

Michael Hugh Johnson

Data i miejsce urodzenia

27 marca 1942
Fulmer

Zawód

aktor, scenarzysta, producent filmowy

Współmałżonek

Patricia McCallum
(od 1968)

Lata aktywności

od 1964

Odznaczenia
Oficer Orderu Imperium Brytyjskiego od 1936 (cywilny) Order Chorwackiej Jutrzenki w kategorii „kultura”
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Michael York, OBE (właśc. Michael Hugh Johnson[1]; ur. 27 marca 1942 w Fulmer) – angielski aktor filmowy, teatralny i telewizyjny oraz scenarzysta i producent filmowy.

W 1996 otrzymał Order Imperium Brytyjskiego w klasie Oficera (OBE). 28 czerwca 2002 otrzymał własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 6385 Hollywood Boulevard[2][3].

Życiorys

Wczesne lata

Urodził się w Fulmer[4], w Anglii jako syn Florence Edith May (z domu Chown), muzyczki, i Josepha Gwynne’a Johnsona, przedsiębiorcy i byłego oficera wojskowego oraz prezesa Marks & Spencer[5]. Uczęszczał do Hurstpierpoint College w West Sussex i na University College w Oksfordzie[6].

Kariera

W 1956 wystąpił na amatorskiej scenie w przedstawieniu The Yellow Jacket. W 1959 zadebiutował na scenie West End w spektaklu szekspirowskim Hamlet. Po ukończeniu studiów na wydziale języka angielskiego na Uniwersytecie Oksfordzkim w Oksfordzie w 1964, odbył podróż z londyńskim National Youth Theatre i występował z w zespole dramatycznym Oxford University Dramatic Society i University College Players, a następnie ze szkockim Repertory Theatre w Dundee i londyńskim Royal National Theatre w sztuce Williama Shakespeare’a Wiele hałasu o nic (1965) w reżyserii Franco Zeffirelliego[7].

Zyskał uznanie rolą młodego Jolyona „Jolly’ego” Forsyte’a w miniserialu BBC Saga rodu Forsyte’ów (The Forsyte Saga, 1967)[8]. W kinie zadebiutował w holenderskim melodramacie Konfesje par miłosnych (Liefdesbekentenissen, 1967). Wystąpił roli Lucencja w adaptacji szekspirowskiej Franco Zeffirelliego Poskromienie złośnicy (The Taming of the Shrew, 1967) z Elizabeth Taylor i Richardem Burtonem. Za rolę Tybalta, krewnego pani Capuleti w kolejnej ekranizacji sztuki szekspirowskiej Franco Zeffirelliego Romeo i Julia (Romeo and Juliet, 1968]) był nominowany do nagrody Laurel Awards w kategorii Złoty Laur – Nowa twarz.

Następnie został obsadzony w roli pełnego chęci do życia studenta Williama, który ginie w wypadku samochodowym w dramacie kryminalnym Wypadek (Accident, 1967). W musicalu Boba Fosse Kabaret (Cabaret, 1972) zagrał postać smutnego nauczyciela języka angielskiego o homoseksualnych skłonnościach, obserwującego dekadencki Berlin. Jego nieco chłopięca uroda sprawiła, że najchętniej obsadzano go w rolach nieco landrynkowatych kochanków lub romantycznych awanturników. Arcydziełem tego typu aktorstwa była postać sympatycznego acz niezbyt rozgarniętego D’Artagnana, najpierw działającego, później myślącego, zagrana została na granicy pastiszu w happeningowej ekranizacji Trzej muszkieterowie (The Three Musketeers, 1973) i sequelach Czterej muszkieterowie (The Four Musketeers, 1974), Powrót muszkieterów (The Return of the Musketeers, 1989) i telefilmie Muszkieterka (La Femme Musketeer, 2004).

Występował na Broadwayu w przedstawieniach: Głośny wrzask Tennessee Williamsa (1973) w roli Felice’a, Bent (1980) jako Maximilian „Max” Berber, prześladowany homoseksualista w III Rzeszy, musicalu Mały Książę i Lotnik (1973) jako Toni Czarownice z Salem Arthura Millera (1991) jako wielebny John Hale i Ktoś kto mnie będzie czuwał (1993) jako Michael[9]. W 2007 odbył także tournée z broadwayowskim musicalem Camelot Alana Jaya Lernera z muzyką Fredericka Loewe’a, gdzie zagrał króla Artura[10].

Jako młody hrabia Andrenyi był jednym z ekscentrycznych pasażerów pociągu i jednym z uczestników zbiorowego morderstwa popełnionego w czasie podróży w adaptacji powieści Agathy Christie Morderstwo w Orient Expressie (Murder on the Orient Express, 1974). W komedii przygodowej Ostatni film o Legii Cudzoziemskiej (The Last Remake of Beau Geste, 1977) wystąpił jako jeden z braci bliźniaków, którzy przeżywają nieprawdopodobne komediowe przygody, dochodząc do życiowej i klasowej emancypacji. Rola rozbitka Andrew Braddocka w horrorze przygodowym Dona Taylora Wyspa doktora Moreau (The Island of Dr. Moreau, 1977) przeniosła mu nominację do Nagrody Saturn w kategorii najlepszy aktor. Wystąpił potem w roli Jana Chrzciciela w biblijnym miniserialu Franco Zeffirelliego Jezus z Nazaretu (Jesus of Nazareth, 1977) i zagubionego polskiego artysty-emigranta w dramacie Jerzego Skolimowskiego Sukces jest najlepszą zemstą (Success Is the Best Revenge, 1984).

Na małym ekranie był archeologiem w miniserialu Tajemnica Sahary (Il Segreto del Sahara, 1987), bogatym producentem szampana w ekranizacji bestsellerowej powieści Judith Krantz CBS Póki się znów nie spotkamy (Till We Meet Again, 1989), tajemniczym szpiegiem w dramacie telewizyjnym W upalny dzień (The Heat of the Day, 1989) i iście królewskim królem Karolem II w przygodowym Dama i rozbójnik (The Lady and the Highwayman, 1989). Za rolę Colina Rhome’a w serialu Los (The Lot, 2001) zdobył nominację do nagrody Emmy.

We wrześniu 2007 pojawił się jako gość specjalny w programie rozrywkowym TVP1 Przebojowa noc i zaśpiewał w duecie z Nataszą Urbańską piosenkę pt. „Money, money, money...”' pochodzącą z filmu muzycznego Boba Fosse Kabaret. Był narratorem zrealizowanego w latach 2007–2008 fabularyzowanego dokumentu Świadectwo poświęconego Janowi Pawłowi II.

W filmie Młyn i krzyż (The Mill and the Cross, 2010) zagrał w Polsce. Sceny do tego filmu kręcono w Tarnowie, Dębnie, Wieliczce, w Jurze Krakowsko-Częstochowskiej; w Pieskowej Skale, Tenczynku w Olsztynie, w XIX wiecznej kuźni w Pszczynie oraz w Katowicach na terenie Międzynarodowych Targów Katowickich, gdzie został zbudowany blue box.

Życie prywatne

27 marca 1968 poślubił fotografkę Patricię McCallum[11]. W 2013 u Yorka zdiagnozowano rzadką i potencjalnie śmiertelną chorobę, amyloidozę (skrobiawicę)[12]. Lekarze myśleli początkowo o raku kości. W 2012 przeszedł przeszczep komórek macierzystych, które złagodziły objawy[13][14].

Publikacje

  • Michael York: Accidentally on Purpose: An Autobiography. Nowy Jork: Simon & Schuster, 1991, s. 432. ISBN 978-0671689407.
  • Michael York: Travelling Player: An Autobiography. Londyn: Headline, 1991, s. 410. ISBN 978-0747201458.

Filmografia

York i Anouk Aimée w filmie Justine (1969)
York w 1973 (fot. Allan Warren)
York w 1986
Patricia McCallum i York (2008)

Filmy

Seriale TV

Nagrody

Rok Nagroda Kategoria
2002 Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Karlowych Warach Nagroda Miasta Karlowe Wary
2009 14. ceremonia wręczenia Satelitów Nagroda im. Mary Pickford
2011 Międzynarodowy Festiwal Filmowy Transilvania Nagroda za całokształt twórczości
2012 Festiwal Filmów Polskich w Los Angeles Nagroda im. Pola Negri

Odznaczenia

Przypisy

  1. ↑ Michael York. Listal. [dostęp 2026-07-27]. (ang.).
  2. ↑ Michael York. Walk of Fame. [dostęp 2026-07-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-01-07)]. (ang.).
  3. ↑ Hollywood Star Walk: Michael York, Actor, „Los Angeles Times” [dostęp 2026-07-27] (ang.).
  4. ↑ Michael York. Rotten Tomatoes. [dostęp 2026-07-27]. (ang.).
  5. ↑ Michael York Biography (1942-). Film Reference. [dostęp 2026-07-27]. (ang.).
  6. ↑ Colin Gleadell, From Old Masters to Picasso, actor Michael York’s art collecting journey - and which pieces are up for auction at Sotheby’s, „The Daily Telegraph”, 21 stycznia 2020 [dostęp 2026-07-27] (ang.).
  7. ↑ Andrea LeVasseur: Michael York Biography. AllMovie. [dostęp 2026-07-27]. (ang.).
  8. ↑ Ludzie: Muszkieter. „Film”. nr 37 (1449/XXXI), s. 24, 12 września 1976. Warszawa: Film Polski. ISSN 0137-463X. 
  9. ↑ Michael York. Internet Broadway Database. (ang.).
  10. ↑ Michael York Tournée. Internet Broadway Database. (ang.).
  11. ↑ Michael York Dated. FamousFix. [dostęp 2026-07-27]. (ang.).
  12. ↑ Tim Walker, Richard Eden, Cabaret star Michael York’s secret battle against killer illness, „The Daily Telegraph”, 27 kwietnia 2013 [dostęp 2026-07-27] (ang.).
  13. ↑ Michael York has blood disorder. 3 News NZ. [dostęp 2026-07-27]. (ang.).
  14. ↑ Lucy Buckland (2013-01-31), So, has life been a Cabaret? OAPs Michael York, „Daily Mail” [dostęp 2026-07-27] (ang.).
  15. ↑ Odluka kojom se odlikuje Redom Danice Hrvatske s likom Marka Marulića filmski glumac Michael York [online], narodne-novine.nn.hr [dostęp 2025-03-20].

Bibliografia