Tarnawatka
| wieś | |
Dawna cerkiew z 1890 roku, obecnie kościół pw. św. Piotra i Pawła | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2021) | |
| Strefa numeracyjna |
84 |
| Kod pocztowy |
22-604[4] |
| Tablice rejestracyjne |
LTM |
| SIMC |
0901140[5] |
Położenie na mapie gminy Tarnawatka | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa lubelskiego | |
Położenie na mapie powiatu tomaszowskiego | |
Tarnawatka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Tarnawatka[5][6]. Przez miejscowość przebiega droga krajowa nr 17 .
| SIMC | Nazwa | Rodzaj |
|---|---|---|
| 0901157 | Pucharki | część wsi |
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa zamojskiego.
Wieś jest sołectwem, siedzibą gminy Tarnawatka[7]. Według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań z roku 2011 wieś miała 941 mieszkańców[8].
Wieś jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii pod wezwaniem Świętych Apostołów Piotra i Pawła[9].
Historia
Wieś Tarnawatka została założona na prawie wołoskim pod koniec XV lub na początku XVI wieku. Początkowo należała do starostwa bełskiego, z czasem utworzono odrębne starostwo tarnawackie[10]. W 1864 roku w wyniku ukazu cara Aleksandra II Romanowa przeprowadzono uwłaszczenie włościan w Królestwie Polskim. Na jego mocy mieszkańcy wsi stali się właścicielami posiadanej ziemi i budynków. Ziemia folwarczna pozostała nadal własnością rodziny Dzieduszyckich, a w 1900 roku została sprzedana Tyszkiewiczom. Ostatecznie przeszła na własność Skarbu Państwa na mocy dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 1944 roku.
W czasie okupacji niemieckiej, w Tarnawatce rozstrzelanych zostało 7 osób[11].
Zabytki
- We wsi znajduje się wybudowana w 1890 roku według projektu architekta Syczugowa dawna prawosławna cerkiew parafialna, od 1921 roku kościół parafialny rzymskokatolicki pod wezwaniem śś. Piotra i Pawła[12].
- Na dawnym cmentarzu cerkiewnym można odnaleźć kilka nagrobków pochodzących z XIX wieku
- Dawny zajazd z pierwszej połowy XIX wieku usytuowany przy drodze krajowej nr 17
Sport
W Tarnawatce funkcjonuje Gminny Klub Sportowy Tarnawatka – amatorski klub piłkarski, założony w 1990 roku. Obecnie (sezon 2026/2027) drużyna seniorów gra w klasie B, grupie Zamość II. Piłkarze GKS-u Tarnawatka rozgrywają mecze na stadionie sportowym znajdującym się w Wieprzowie Tarnawackim, o pojemności 200 miejsc.
Związani z Tarnawatką
- Jan Tyszkiewicz – polski kompozytor i dziennikarz radiowy, współpracownik Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa,
- Mieczysław Kosz – pianista i kompozytor jazzowy,
- Piotr Ohryzko – duchowny prawosławny, święty,
- Irena Matuszkiewicz – polska polonistka, dziennikarka i pisarka. Autorka kilkunastu powieści, głównie literatury kobiecej i kryminalnej,
- Józef Kuczmaszewski – polski naukowiec i inżynier, profesor nauk technicznych, rektor Politechniki Lubelskiej.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 27 maja 2025, identyfikator PRNG: 138916.
- ↑ Wieś Tarnawatka w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2023-11-05], liczba ludności na podstawie danych GUS.
- ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2023-11-05].
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1294 [zarchiwizowane 2022-10-26].
- ↑ a b c GUS. Wyszukiwarka TERYT
- ↑ a b Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
- ↑ Strona gminy, sołectwa
- ↑ GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
- ↑ Opis parafii na stronie diecezji
- ↑ W skład starostwa tarnawackiego, oprócz Tarnawatki, wchodziły: Łuszczacz, Majdan Mały, Majdan Wielki, Majdan Zielone, Pańków, Szur Nowy, Werechanie, Wieprzów; Józef Niedźwiedź: Leksykon historyczny miejscowości dawnego województwa zamojskiego, Zamość 2003, s. 503, 517–519, ISBN 83-906745-7-2.
- ↑ Mańkowski 1978 ↓, s. 450.
- ↑ Katalog zabytków sztuki w Polsce t.VIII z.17 Tomaszów Lubelski i okolice”, pod red. Ryszarda Brykowskiego i Ewy Smulikowskiej, Instytut Sztuki PAN, Warszawa 1982.
Bibliografia
- Zygmunt Mańkowski: Między Wisłą a Bugiem 1939-1944. Studium o polityce okupanta i postawach społeczeństwa. Lublin: 1978.