Prełuki
| osada | |
 Zabudowania w Prełukach | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2024) |
9[2] |
| Strefa numeracyjna |
13 |
| Kod pocztowy |
38-542[3] |
| Tablice rejestracyjne |
RSA |
| SIMC |
0354330[4] |
Położenie na mapie gminy Komańcza  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa podkarpackiego  | |
Położenie na mapie powiatu sanockiego  | |
 49°20′09″N 22°06′05″E/49,335833 22,101389[1]
| |
Prełuki (Przełęczki 1557[5], Pryłuki (1867)[5], w latach 1977–1981 Przełęcz) – osada w gminie Komańcza województwie podkarpackim, powiecie sanockim[4][6]. Leży nad rzeką Osławą.
Osada wchodzi w skład sołectwa Komańcza[7].
Wieś prawa wołoskiego w latach 1551–1600, położona w ziemi sanockiej województwa ruskiego[8]. Od 1772 należały do cyrkułu leskiego, a następnie sanockiego w Galicji. W połowie XIX wieku właścicielem posiadłości tabularnej w Prełukach był Alfred Lubaczewski[9]. W 1905 Józef Mikołaj Potocki posiadał we wsi obszar głównie leśny 337 ha[10], a w 1911 posiadał 298 ha[11].
W roku 1898 wieś liczyła 356 mieszkańców oraz 48 domów.
Do 1914 powiat sądowy Sanok, gmina Bukowsko.
Parafia łacińska w Bukowsku do 1947 r. funkcjonowała tu również szkoła oraz parafialna cerkiew greckokatolicka. Powierzchnia wsi wynosiła 8,42 km². Przebiegają tędy tory nieużywanej już kolejki wąskotorowej. Od listopada 1918 do stycznia 1919 Republika Komańczańska.
W miejscowości był przystanek kolejowy Prełuki.
Szlaki piesze
Tokarnia (778 m n.p.m.) – Przybyszów – Kamień (717 m n.p.m.) – Komańcza – Prełuki – Duszatyn – Jeziorka Duszatyńskie – Chryszczata (997 m n.p.m.) (Główny Szlak Beskidzki)
Szlak śladami dobrego wojaka Szwejka
- Prełuki
-
Cerkiew greckokatolicka pw. św. Mikołaja w Prełukach, wzniesiona w 1831 r., zniszczona po wysiedleniu mieszkańców -
Leśniczówka w Prełukach -
Rzeka Osława -
Most nad Osławą -
Nieczynna linia kolejowa -
Pozostałości po cmentarzu -
Fragment nagrobka
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 110052.
- ↑ Raport o stanie gminy Komańcza w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 13
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1032 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
- ↑ a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
- ↑ a b Władysław Makarski, Nazwy miejscowości dawnej ziemi sanockiej.
- ↑ Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
- ↑ gminy, sołtysi
- ↑ Tomasz Figlus, Villae iuris valachici. Z problematyki rozwoju osadnictwa wołoskiego w Polsce na przykładzie ziemi sanockiej, w: Studia z Geografii Politycznej i Historycznej tom 5 (2016), s. 31.
- ↑ Skorowidz wszystkich miejscowości położonych w królestwie Galicyi i Lodomeryi jakoteż w wielkim księstwie Krakowskiem i księstwie Bukowińskiem, pod względem politycznej i sądowej organizacyi kraju wraz z dokładnem oznaczeniem parafii, poczt i właścicieli tabularnych, ułożony porządkiem abecadłowym. Lwów: Karol Wild, 1855, s. 172.
- ↑ Alojzy Zielecki, Życie gospodarcze, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995. s. 405.
- ↑ Skorowidz powiatu sanockiego wydany na podstawie dat zebranych w roku 1911. Sanok: 1911, s. 16.