Internetowa Encyklopedia „Wiki”
Quiz dnia Sprawdź się w teście z wiedzy ogólnej Kilkadziesiąt pytań, szybka zabawa i zero nudy — przekonaj się, czy naprawdę masz szeroką wiedzę
Zaczynam quiz →

Marek Jędraszewski

Marek Jędraszewski
Ilustracja
Marek Jędraszewski (2017)
Herb duchownego Scire Christum
Znać Chrystusa
Kraj działania

Polska

Data i miejsce urodzenia

24 lipca 1949
Poznań

Arcybiskup metropolita krakowski
Okres sprawowania

2017–2025

Arcybiskup metropolita łódzki
Okres sprawowania

2012–2017

Wyznanie

katolicyzm

Kościół

rzymskokatolicki

Inkardynacja

archidiecezja poznańska

Prezbiterat

24 maja 1973

Nominacja biskupia

17 maja 1997

Sakra biskupia

29 czerwca 1997

Faksymile
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach
Wiadomości w Wikinews
Sukcesja apostolska
Data konsekracji

29 czerwca 1997

Miejscowość

Poznań

Miejsce

Bazylika Archikatedralna Świętych Apostołów Piotra i Pawła

Konsekrator

Juliusz Paetz

Współkonsekratorzy

Zenon Grocholewski
Marian Przykucki

Marek Jędraszewski podczas Święta Niepodległości (2012)
Marek Jędraszewski podczas święceń neoprezbiterów (2018)
Marek Jędraszewski w Prudniku podczas odpustu Wniebowzięcia NMP (2018)
Marek Jędraszewski wraz z kardynałem Stanisławem Dziwiszem (za nimi Barbara Bubula i Krzysztof Szczerski) na procesji św. Stanisława (2019)
Marek Jędraszewski na Rusinowej Polanie w 160. rocznicę objawień Matki Bożej Jaworzyńskiej (2021)

Marek Jędraszewski (ur. 24 lipca 1949 w Poznaniu) – polski duchowny rzymskokatolicki, profesor nauk teologicznych, biskup pomocniczy poznański w latach 1997–2012, arcybiskup metropolita łódzki w latach 2012–2017, zastępca przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski w latach 2014–2024, arcybiskup metropolita krakowski w latach 2017–2025.

Życiorys

Młodość i wykształcenie

Urodził się 24 lipca 1949 w Poznaniu[1] z ciąży bliźniaczej wraz z bratem Wojciechem[2.1]. Ojciec Aureli był inżynierem budowlanym, matka Melania[2.2] z domu Kahl[3], pochodząca z Bambrów[4], pracowała jako urzędniczka skarbowa[2.2], a po narodzinach synów[2.1] zajęła się prowadzeniem domu, w którym poza bliźniakami wychowywało się jeszcze dwoje młodszych dzieci[3]. Kształcił się w I Liceum Ogólnokształcącym im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, gdzie w 1967 zdał egzamin dojrzałości[3].

W latach 1967–1973 odbył formację w Arcybiskupim Seminarium Duchownym w Poznaniu[5]. Święceń prezbiteratu udzielił mu 24 maja 1973 arcybiskup metropolita poznański Antoni Baraniak[1]. Inkardynowany został do archidiecezji poznańskiej[6].

W 1974 otrzymał licencjat z teologii na Papieskim Wydziale Teologicznym w Poznaniu[5]. W latach 1975–1980 odbył dalsze studia na Wydziale Filozoficznym Papieskiego Uniwersytetu Gregoriańskiego w Rzymie, gdzie w 1977 uzyskał licencjat, a w 1979 doktorat z filozofii[7]. Jego praca licencjacka La filosofia del simbolo religioso di Paul Ricoeur została wyróżniona złotym medalem uczelni, a praca doktorska Le relazioni intersoggettive nella filosofia di Levinas złotym medalem papieskim[5]. Habilitował się w zakresie antropologii filozoficznej w 1991 na Wydziale Filozoficznym Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie na podstawie rozprawy Jean-Paul Sartre i Emmanuel Levinas – w poszukiwaniu nowego humanizmu. Studium analityczno-porównawcze[7]. W 2002 otrzymał tytuł naukowy profesora nauk teologicznych[8].

Prezbiter

W latach 1973–1975 pracował jako wikariusz w Parafii św. Marcina w Odolanowie[5]. W 1983 przygotowywał poznański etap podróży apostolskiej Jana Pawła II do Polski[1]. W latach 1987–1996 był członkiem redakcji „Przewodnika Katolickiego”, a od 1990 redaktorem naczelnym tego czasopisma[9]. W 1992 otrzymał godność kapelana honorowego Jego Świątobliwości. W 1996 został mianowany wikariuszem biskupim ds. nauki i kultury oraz przewodniczącym wydziału duszpasterstwa akademickiego, a także wszedł w skład rady biskupiej[7]. W tym samym roku został konsultorem Komisji Nauki Wiary Episkopatu Polski[9].

Udzielał również komentarzy na temat meczów piłkarskich dla lokalnego wydania „Gazety Wyborczej”[2.3].

Działalność naukowo-dydaktyczna

W latach 1980–1987 sprawował urząd prefekta Arcybiskupiego Seminarium Duchownego w Poznaniu[9]. W latach 1980–1996 był adiunktem, a w latach 1996–1998 docentem na Papieskim Wydziale Teologicznym w Poznaniu[5], gdzie wykładał historię filozofii nowożytnej i współczesnej oraz antropologię filozoficzną[7]. Wykłady z antropologii filozoficznej prowadził również w latach 1981–1983 w Akademii Ekonomicznej w Poznaniu[10], a od 1992 na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu[7]. Wykładał również na różnych poznańskich uczelniach w czasie strajku studenckiego w listopadzie 1981[10], a w połowie lat 80. u ojców augustianów w Krakowie[4]. W 1998 objął stanowisko profesora wizytującego na Papieskim Uniwersytecie Laterańskim w Rzymie[11]. Również w 1998, po powstaniu Wydziału Teologicznego na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, został mianowany profesorem nadzwyczajnym tej uczelni[5]. Był założycielem[12], a w latach 1998–2012[13] pierwszym[12] kierownikiem Zakładu Filozofii Chrześcijańskiej na tym wydziale[13]. W ramach zakładu zainicjował wydawanie periodyku naukowego „Filozofia Chrześcijańska” oraz serii książkowej „Biblioteka Filozofii Chrześcijańskiej”[14.1]. Wykładał również na Uniwersytecie Łódzkim i w Wyższym Seminarium Duchownym w Łodzi[10]. Został członkiem Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk[7].

W działalności naukowej zajął się historią filozofii powszechnej, filozofią chrześcijańską XX wieku oraz antropologią filozoficzną[15]. Wpływ na nią wywarły prace Pierre’a Teilharda de Chardina, Martina Heideggera, Ludwiga Feuerbacha, Friedricha Nietzschego, Paula Ricœura, Emmanuela Levinasa, Jeana-Paula Sartre’a, Gabriela Marcela, Jeana-Luca Mariona, Karola Wojtyły (Jana Pawła II), Edyty Stein, Hansa Ursa von Balthasara i Sørena Kierkegaarda. W swojej twórczości naukowej odwoływał się do dzieł i koncepcji filozoficznych, poszukując prawdy o Bogu i człowieku oraz adekwatnych sposobów ich wyrażania[14.2]. Jego książka Wobec Innego. Relacje międzypodmiotowe w filozofii Emmanuela Levinasa była pierwszą polską monografią poświęconą temu filozofowi, w związku z czym wprowadził w niej polskie odpowiedniki podstawowych pojęć filozofii Levinasa, a ponadto jego myśl przedstawił w układzie problemowym oraz zaproponował jej podział na trzy okresy[14.3]. W książce Filozofia i modlitwa zamieścił eseje zestawiające życiorysy filozofów z ich modlitewnymi odniesieniami do Boga. Z kolei w książce Bóg filozofów i Bóg Jezusa Chrystusa podjął refleksję nad sporem z epoką oświecenia dotyczącym koncepcji racjonalności i filozofii, wizji Boga i Jego Opatrzności oraz człowieka, jego natury, istoty cierpienia i sensu egzystencji. Ponadto, obszarze nauk historycznych, opracował dwutomową monografię Teczki na Baraniaka, w której opisał okres uwięzienia arcybiskupa Antoniego Baraniaka oraz jego rządów w archidiecezji poznańskiej w świetle dokumentów organów bezpieczeństwa państwa PRL[14.4].

Biskup

17 maja 1997 papież Jan Paweł II mianował go biskupem pomocniczym archidiecezji poznańskiej ze stolicą tytularną Forum Popilii[16]. Święcenia biskupie otrzymał 29 czerwca 1997 w Bazylice Archikatedralnej Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Poznaniu. Głównym konsekratorem był Juliusz Paetz, arcybiskup metropolita poznański, a współkonsekratorami arcybiskup Zenon Grocholewski, sekretarz Najwyższego Trybunału Sygnatury Apostolskiej, oraz Marian Przykucki, arcybiskup metropolita szczecińsko-kamieński[17]. Jako zawołanie biskupie przyjął słowa Scire Christum (Znać Chrystusa)[1]. W archidiecezji poznańskiej pełnił funkcję wikariusza generalnego[16].

11 lipca 2012 został mianowany przez papieża Benedykta XVI arcybiskupem metropolitą łódzkim[18][19]. 8 września 2012 odbył ingres do katedry w Łodzi i kanonicznie objął archidiecezję[20]. 29 czerwca 2013 w Bazylice św. Piotra papież Franciszek nałożył mu paliusz[21]. W czasie sprawowania urzędu wprowadził cykl spotkań „Dialogi w katedrze”, podczas których odpowiadał na pytania dotyczące wiary i życia społecznego; zakończył trwającą 13 lat tradycję odprawiania Ekumenicznej Drogi Krzyżowej, w której uczestniczyło wielu wiernych, uznając, że nabożeństwo drogi krzyżowej powinno mieć charakter katolicki[22]; ustanowił wielkopostne kościoły stacyjne[23], a także był inicjatorem budowy pomnika ofiar katastrofy smoleńskiej przed łódzką archikatedrą[24] oraz podjął działania na rzecz upamiętnienia ofiar nazistowskiego obozu dla polskich dzieci w Łodzi[2.4].

8 grudnia 2016 papież Franciszek przeniósł go na urząd arcybiskupa metropolity krakowskiego[25][26], a o nominacji został wyjątkowo poinformowany osobiście przez papieża 28 listopada 2016 w Rzymie[4]. 28 stycznia 2017 kanonicznie objął archidiecezję krakowską i odbył ingres do katedry wawelskiej[27][28]. 29 czerwca 2017 papież Franciszek wręczył mu paliusz[29], który 22 października 2017 w katedrze na Wawelu uroczyście nałożył mu arcybiskup Salvatore Pennacchio, nuncjusz apostolski w Polsce[30]. Jako arcybiskup metropolita krakowski objął urząd wielkiego kanclerza Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie[31]. 26 listopada 2025 papież Leon XIV przyjął jego rezygnację z obowiązków arcybiskupa metropolity krakowskiego[32][33]. Do czasu kanonicznego objęcia urzędu przez następcę pełnił funkcję administratora apostolskiego archidiecezji[34][35].

Szeroki oddźwięk wywoływały jego wypowiedzi na tematy społeczne[36]. Zabierał głos m.in. w sprawach dotyczących tego, co określał mianem „ideologii gender”, „ideologii LGBT”[37], „ideologii singli”[2.5] i „ideologii ekologizmu”[2.6], a także aborcji i zapłodnienia in vitro[37]. W jego wypowiedziach dostrzegano prezentowanie nie tylko nauczania Kościoła, ale również narracji altprawicy[2.7]. Ze względu na ich radykalizm i stosowane w nich uproszczenia oceniano, że wzmacniały przekaz o charakterze ideologicznym, nie sprzyjając pogłębionej debacie publicznej[2.8]. Styl jego wypowiedzi określano jako ostry[2.9] i konfrontacyjny[38], wskazywano także na stosowanie wykluczającej i dyskryminacyjnej retoryki[39] oraz odwoływanie się do motywu zagrożenia[2.10]. Zwolennicy postrzegali jego wypowiedzi jako obronę wartości chrześcijańskich, tożsamości narodowej i tradycyjnego porządku moralnego[37], natomiast krytycy zarzucali mu przyczynianie się do podziałów społecznych oraz polityczne zaangażowanie[37] po stronie partii Prawo i Sprawiedliwość[39]. Jego nauczanie scharakteryzowano jako skoncentrowane na obronie tradycyjnej polskiej pobożności, rodziny i patriotyzmu przed zachodnioeuropejską laicyzacją[36].

Krytykę wzbudziły jego działania w sprawie zgłoszeń dotyczących molestowania seksualnego alumnów poznańskiego seminarium przez arcybiskupa Juliusza Paetza[2.11]. Najpierw poinformował o nich nuncjusza apostolskiego w Polsce, arcybiskupa Józefa Kowalczyka, co spotkało się z krytyczną reakcją nuncjusza wobec tych doniesień[2.12], jednak później podpisał list biskupów poznańskich skierowany przeciwko osobom zgłaszającym sprawę do Stolicy Apostolskiej oraz zabiegał o podpisanie przez kapłanów oświadczenia biskupów pomocniczych i dziekanów archidiecezji poznańskiej wyrażającego solidarność z oskarżanym arcybiskupem[2.13]. Ponadto krytykowano go za niedostępność dla diecezjalnego duchowieństwa i świeckich[2.14], sposób dokonywania zmian personalnych[2.15], wypowiedzenie redakcji „Tygodnika Powszechnego” umowy najmu historycznej siedziby[2.16] oraz zasłonięcie okna papieskiego w siedzibie biskupów krakowskich[2.17].

W ramach prac Konferencji Episkopatu Polski w latach 2014–2024 pełnił funkcję zastępcy przewodniczącego Konferencji[40][41]. Zasiadał także w Radzie Stałej, z wyboru jako biskup pomocniczy i biskup diecezjalny[42], a także z urzędu jako zastępca przewodniczącego Konferencji[43]. Był również przewodniczącym Rady Naukowej (2017–2026)[44][45] oraz delegatem ds. Duszpasterstwa Akademickiego (2002–2017)[46] i delegatem ds. Rycerzy Jana Pawła II (2019–2026)[47][45], a także zasiadał w Komisji Wychowania Katolickiego, Sekcji Nauk Filozoficznych Komisji Nauki Wiary i Radzie ds. Duszpasterstwa Młodzieży[5]. Ponadto wszedł w skład Komisji Wspólnej Przedstawicieli Rządu RP i KEP[48], w której objął funkcję współprzewodniczącego (2020–2024)[49][43][41], Rady Programowej Katolickiej Agencji Informacyjnej[5], Rady Fundacji „Dzieło Nowego Tysiąclecia”[50], Krajowego Komitetu Roku Jubileuszowego 2000[51] i Zespołu ds. Wizyty Ojca Świętego w Polsce w 2016 roku[52]. W Radzie Konferencji Episkopatów Europy pełnił funkcję delegata ds. Duszpasterstwa Akademickiego[5] oraz przewodniczącego Komisji ds. Katechezy, Szkół i Uniwersytetów[53], a z nominacji papieża Franciszka został członkiem Kongregacji ds. Edukacji Katolickiej[54][55].

Konsekrował biskupa pomocniczego łódzkiego Marka Marczaka (2015) oraz biskupów pomocniczych krakowskich Janusza Mastalskiego (2019) i Roberta Chrząszcza (2021). Był współkonsekratorem podczas sakr biskupa pomocniczego łowickiego Wojciecha Osiala (2016), biskupa pomocniczego kieleckiego Andrzeja Kalety (2017), biskupa diecezjalnego Port Pirie Karola Kulczyckiego (2020) i nuncjusza apostolskiego na Madagaskarze Tomasza Grysy (2022)[6].

Odznaczenia i wyróżnienia

W 2023 prezydent RP Andrzej Duda nadał mu Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski[56].

W 2018 odznaczono go Medalem 100-lecia Odzyskania Niepodległości[57].

Został wyróżniony przez Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Małopolski tytułem Małopolanina Roku 2017[58], a w 2024 przez władze samorządowego województwa małopolskiego Platynowym Medalem Polonia Minor[59].

Otrzymał także statuetkę Złotego Hipolita wraz z godnością Wybitnej Osobistości Pracy Organicznej od Towarzystwa im. Hipolita Cegielskiego (2015)[60], tytuł Człowieka Roku 2017 „Tygodnika Solidarność”[61], Nagrodę im. Jánosa Esterházyego przyznaną przez Stowarzyszenie Rakoczego i Radę Pamięci Jánosa Esterházyego (2018)[62], tytuł Człowieka Roku Klubów „Gazety Polskiej” za rok 2019[63], Nagrodę im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego Prymasa Tysiąclecia przyznaną przez Zarząd Stowarzyszenie Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (2020)[64], Nagrodę im. Sługi Bożego Jerzego Ciesielskiego (2020)[65] i nagrodę Feniks Złoty Stowarzyszenia Wydawców Katolickich (2020)[66], Nagrodę im. Henryka Pobożnego przyznawaną przez Bractwo Henryka Pobożnego (2025)[67] oraz statuetkę „Honorowego Zasłużonego dla Regionu Małopolskiego NSZZ «Solidarność»” (2026)[68].

Publikacje

  • 1986: Jan Paweł II w Poznaniu, Poznań, ISBN 83-7014-032-7.
  • 1986: Filozofia i modlitwa, Poznań, ISBN 83-85008-28-4.
  • 1990: Wobec innego: relacje międzypodmiotowe w filozofii Emmanuela Lévinasa, Poznań, ISBN 83-7015-159-0.
  • 1991: Antropologia filozoficzna: prolegomena i wybór tekstów, Poznań, ISBN 83-7015-199-X.
  • 1992: Obrazki z Pniew, Poznań, ISBN 83-7014-192-7.
  • 1993: Odzyskać samych siebie, Poznań, ISBN 83-7014-209-5.
  • 1994: Znak niezawodnej nadziei, Poznań, ISBN 83-7014-217-6.
  • 1996: Pejzaże rzymskie, Poznań, ISBN 83-7014-253-2.
  • 1996: Jeszcze pięć lat: rozważania u schyłku drugiego tysiąclecia, Poznań, ISBN 83-7014-260-5.
  • 1997: Modlitewnik filozofów, Poznań, ISBN 83-7014-288-5.
  • 1999: Homo: capax Alterius, capax Dei: Emmanuela Levinasa myślenie o człowieku i Bogu, Poznań, ISBN 83-86360-31-3.
  • 2001: Filozofia i modlitwa, Poznań, ISBN 83-7033-389-3.
  • 2003: Edyta Stein: filozof i łaska wiary, Poznań, ISBN 83-7015-680-0.
  • 2004: Wybrać większą wolność: Karol Wojtyła o człowieku, Poznań, ISBN 978-83-7015-729-6.
  • 2005: X ważnych rozmów: Marek Jędraszewski odpowiada na pytania Marianny Wielgosz, Poznań, ISBN 83-7015-858-7.
  • 2006: Pasja według Czerwca '56 : droga krzyżowa upamiętniająca 50. rocznicę Powstania Poznańskiego 1956 : Poznań, Wielki Wtorek, 11 kwietnia 2006, Poznań, ISBN 83-7015-930-3.
  • 2006: Tu na tym miejscu...: rzecz na 50. rocznicę Powstania Poznańskiego '56, Poznań, ISBN 83-7015-900-1.
  • 2006: Dekalog: rozważania wygłoszone w ramach cyklu Verba Sacra z okazji obchodów 1050. rocznicy Chrztu Polski, Poznań, ISBN 978-83-8065-006-0.
  • 2007: Poznać Boga i człowieka: Augustyn, Marcel, Stein, Levinas, Poznań, ISBN 978-83-7516-043-7.
  • 2007: Wybrać większą wolność: godność człowieka – niezbywalnym prawem i fundamentem ładu społecznego, Poznań, ISBN 978-83-89250-26-1.
  • 2008: Tu zaczęły się dzieje...: Jan Paweł II, Poznań, 20 czerwca 1983, Poznań, ISBN 978-83-87487-34-8.
  • 2009: Teczki na Baraniaka. T. 1, Świadek, Poznań, ISBN 978-83-60598-46-7.
  • 2009: Teczki na Baraniaka. T. 2, Kalendarium działań SB, Poznań, ISBN 978-83-60598-47-4.
  • 2010: Człowiek drogą (do) Boga, Poznań, ISBN 978-83-61884-77-4.
  • 2011: Bóg filozofów i Bóg Jezusa Chrystusa, Poznań, ISBN 978-83-61884-15-6.
  • 2011: Kościół w Poznaniu: czasy biskupa Jordana i kardynała Augusta Hlonda, Poznań, ISBN 978-83-61884-67-5.
  • 2012: Sacratissimo Cordi Polonia Restituta – Najświętszemu Sercu Polska odrodzona: osiemdziesiąta rocznica odsłonięcia i poświęcenia Najświętszego Serca Pana Jezusa, Poznań, ISBN 978-83-62298-35-8.
  • 2013: Dziennikarz – między prawdą a kłamstwem: VII Ogólnopolska Konferencja Pamięć i tożsamość Polaków – dziś, Łódź, 19 października 2013, Łódź, ISBN 978-83-62934-29-4.
  • 2015: Polsko, uwierz w swoją wielkość, Kraków, ISBN 978-83-7553-182-4.
  • 2015: Dialogi w katedrze 2013, Łódź, ISBN 978-83-62934-53-9.
  • 2016: Pielgrzymka odwagi i nadziei, Kraków, ISBN 978-83-7553-214-2.
  • 2016: Obrazki z Pniew – i nie tylko, Poznań, ISBN 978-83-7014-791-4.
  • 2016: Dialogi w katedrze 2014, Łódź, ISBN 978-83-62934-76-8.
  • 2017: Kto szuka prawdy szuka Boga, Kraków, ISBN 978-83-8043-230-7.
  • 2019: Droga krzyżowa narodu polskiego, Kraków, ISBN 978-83-8043-424-0.
  • 2020: Św. Jan Paweł II Wielki: na drodze Chrystusa, Kraków, ISBN 978-83-7553-292-0.
  • 2020: Ucząc się nowej nadziei: człowiek – rodzina – naród: recepcja myśli św. Jana Pawła II Wielkiego, Wadowice, ISBN 978-83-947917-5-9

Przypisy

  1. ↑ a b c d Ł. Głowacki: Bp Marek Jędraszewski nowym metropolitą łódzkim. archidiecezja.lodz.pl (arch.), 2012-07-11. [dostęp 2026-07-26].
  2. ↑ T. Terlikowski: Arcybiskup. Kim jest Marek Jędraszewski. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2024. ISBN 978-83-240-6943-9.
    1. ↑ a b s. 24.
    2. ↑ a b s. 23–24.
    3. ↑ s. 110.
    4. ↑ s. 233–235.
    5. ↑ s. 289–291.
    6. ↑ s. 291–293.
    7. ↑ s. 276.
    8. ↑ s. 293–294.
    9. ↑ s. 259.
    10. ↑ s. 176, 196, 198.
    11. ↑ s. 163–164.
    12. ↑ s. 136–138.
    13. ↑ s. 145–146.
    14. ↑ s. 208–209, 308–310.
    15. ↑ s. 174, 314–319.
    16. ↑ s. 335–337.
    17. ↑ s. 308.
  3. ↑ a b c A. Gronczewska: Były metropolita łódzki skończył 75 lat. Czas na emeryturę. dzienniklodzki.pl, 2024-07-25. [dostęp 2026-07-19].
  4. ↑ a b c A. Sosnowski. Musimy podnieść głowy do góry i nie lękać się!. „Wpis”. Nr 1/2017. s. 4–12. [dostęp 2026-07-26]. 
  5. ↑ a b c d e f g h i Biskup Marek Jędraszewski – nowy metropolita łódzki. ekai.pl (arch.), 2012-07-11. [dostęp 2019-07-12].
  6. ↑ a b Marek Jędraszewski. catholic-hierarchy.org. [dostęp 2025-12-01]. (ang.).
  7. ↑ a b c d e f K.R. Prokop: Biskupi Kościoła katolickiego w III Rzeczpospolitej. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, 1998, s. 62. ISBN 83-7052-900-3.
  8. ↑ Nominacje profesorskie w Pałacu Prezydenckim. prezydent.pl, 2002-01-22. [dostęp 2017-02-01].
  9. ↑ a b c Poznań: 15. rocznica sakry bp. Jędraszewskiego. ekai.pl (arch.), 2012-06-29. [dostęp 2019-07-12].
  10. ↑ a b c M. Jędraszewski: Moja filozoficzna droga. archidiecezja.lodz.pl, 2016-12-08. [dostęp 2026-07-25].
  11. ↑ G. Polak: Kto jest kim w Kościele. Warszawa: Katolicka Agencja Informacyjna, 1999, s. 146. ISBN 83-911554-0-4.
  12. ↑ a b Deum et animam scire, Arcybiskup Marek Jędraszewski, Metropolita Łódzki – Pasterz – Profesor – Filozof. archidiecezja.lodz.pl, 2015-07-04. [dostęp 2026-07-25].
  13. ↑ a b Działalność dydaktyczna Marka Jędraszewskiego. teologia.amu.edu.pl (arch.). [dostęp 2026-07-27].
  14. ↑ K. Stachewicz. Naukowa droga Arcybiskupa Marka Jędraszewskiego. „Filozofia Chrześcijańska”. T. 12 (2015). [dostęp 2026-07-27]. 
    1. ↑ s. 22.
    2. ↑ s. 18.
    3. ↑ s. 19.
    4. ↑ s. 20.
  15. ↑ M. Witkowska: Filozof, naukowiec, miłośnik herbaty. Kim jest nowy łódzki metropolita?. plus.dzienniklodzki.pl, 2012-09-16. [dostęp 2026-07-26].
  16. ↑ a b Biskup Marek Jędraszewski nowym metropolitą łódzkim. episkopat.pl (arch.). [dostęp 2016-05-22].
  17. ↑ K.R. Prokop: Sakry i sukcesja święceń biskupich episkopatu Kościoła katolickiego w Polsce w XIX i XX wieku (na tle wcześniejszych okresów dziejowych). Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, 2012, s. 396. ISBN 978-83-7306-593-2.
  18. ↑ Rinuncia dell’Arcivescovo Metropolita di Łódź (Polonia) e nomina del successore. press.vatican.va, 2012-07-11. [dostęp 2013-12-01]. (wł.).
  19. ↑ Komunikat Nuncjatury: Archidiecezja Łódzka. episkopat.pl (arch.), 2012-07-11. [dostęp 2013-08-10].
  20. ↑ R. Łączny: Łódź: ingres abp. Jędraszewskiego. radiovaticana.va, 2012-09-08. [dostęp 2025-11-29].
  21. ↑ Franciszek wręczył paliusze 34 arcybiskupom-metropolitom. ekai.pl (arch.), 2013-06-29. [dostęp 2017-08-04].
  22. ↑ M. Witkowska: Abp Marek Jędraszewski – poznaniak, który przez Łódź trafił do Krakowa. plus.dzienniklodzki.pl, 2016-12-09. [dostęp 2026-07-24].
  23. ↑ Abp Marek Jędraszewski – nowy metropolita krakowski. ekai.pl, 2017-01-28. [dostęp 2026-07-27].
  24. ↑ Łódź: na placu katedralnym odsłonięto pomnik ofiar katastrofy smoleńskiej. ekai.pl, 2017-05-20. [dostęp 2026-07-27].
  25. ↑ Rinuncia dell’Arcivescovo Metropolita di Kraków (Polonia) e nomina del successore. press.vatican.va, 2016-12-08. [dostęp 2016-12-08]. (wł.).
  26. ↑ Kraków: Przyjęcie rezygnacji kard. Stanisława Dziwisza. Abp Marek Jędraszewski – metropolitą krakowskim. episkopat.pl (arch.), 2016-12-08. [dostęp 2026-07-27].
  27. ↑ Spotkanie kard. Dziwisza z abp. Jędraszewskim. diecezja.pl (arch.), 2016-12-10. [dostęp 2019-07-12].
  28. ↑ B. Gancarz: „Najwspanialsza pośród gwiazd” w rękach abp. Marka Jędraszewskiego. krakow.gosc.pl, 2017-01-28. [dostęp 2017-01-28].
  29. ↑ Polscy Arcybiskupi odebrali paliusze od Papieża Franciszka. niedziela.pl, 2017-06-29. [dostęp 2017-06-29].
  30. ↑ Kraków: w katedrze na Wawelu odbyła się ceremonia nałożenia paliusza abp. M. Jędraszewskiemu. ekai.pl, 2017-10-22. [dostęp 2017-10-22].
  31. ↑ Arcybiskup Marek Jędraszewski nowym metropolitą krakowskim. UPJPII dziękuje ks. kard. Stanisławowi Dziwiszowi za 11 lat opieki. upjp2.edu.pl, 2016-12-09. [dostęp 2024-03-30].
  32. ↑ Rinuncia e Nomina dell’Arcivescovo Metropolita di Kraków (Polonia). press.vatican.va, 2025-11-26. [dostęp 2025-11-26]. (wł.).
  33. ↑ Kraków: abp Marek Jędraszewski przechodzi na emeryturę. Kard. Grzegorz Ryś, nowym arcybiskupem metropolitą krakowskim. nuncjatura.pl, 2025-11-26. [dostęp 2025-11-26].
  34. ↑ Abp Marek Jędraszewski po ogłoszeniu kard. Grzegorza Rysia metropolitą krakowskim: To wielka łaska być pasterzem Kościoła krakowskiego. Polecam modlitwie wszystkich bardzo serdecznie osobę Księdza Kardynała. diecezja.pl, 2025-11-26. [dostęp 2025-11-26].
  35. ↑ Kard. Grzegorz Ryś podczas ingresu: Pan z Tobą, krakowski Kościele!. diecezja.pl, 2025-12-20. [dostęp 2025-12-20].
  36. ↑ a b J. Halcewicz: Abp Marek Jędraszewski złożył rezygnację. Bliźnich kreował na wrogów, inspirował PiS. polityka.pl, 2024-06-22. [dostęp 2026-07-26].
  37. ↑ a b c d K. Poniewozik: Osiem lat w Krakowie. Jak zostanie zapamiętany abp Marek Jędraszewski?. lovekrakow.pl, 2025-11-26. [dostęp 2026-07-23].
  38. ↑ N. Kwiatkowski: Koniec pewnej epoki w Krakowie. Archidiecezja ma nowego metropolitę. glos24.pl, 2025-11-26. [dostęp 2026-07-23].
  39. ↑ a b A.J. Dudek: Biskup słońce idzie na emeryturę. Kraków się cieszy. tvp.info, 2024-06-24. [dostęp 2026-07-23].
  40. ↑ Episkopat wybrał przewodniczącego i zastępcę. episkopat.pl (arch.), 2014-03-13. [dostęp 2016-09-13].
  41. ↑ a b Wybory 397. Zebrania Plenarnego KEP. episkopat.pl (arch.), 2024-03-14. [dostęp 2026-07-26].
  42. ↑ Nowi członkowie Rady Stałej Konferencji Episkopatu. ekai.pl (arch.), 2012-10-03. [dostęp 2019-07-12].
  43. ↑ a b Konferencja Episkopatu Polski. ekai.pl, 2024-03-11. [dostęp 2026-07-27].
  44. ↑ Wybory 375. Zebrania Plenarnego KEP. episkopat.pl (arch.), 2017-03-14. [dostęp 2026-07-27].
  45. ↑ a b Wybory 404. Zebrania Plenarnego Konferencji Episkopatu Polski. episkopat.pl, 2026-03-12. [dostęp 2026-07-27].
  46. ↑ Delegat KEP ds. Duszpasterstwa Akademickiego. episkopat.pl (arch.). [dostęp 2026-07-27].
  47. ↑ Wybory 383. Zebrania Plenarnego KEP. episkopat.pl (arch.), 2019-06-13. [dostęp 2026-07-26].
  48. ↑ Wybory 378. Zebrania Plenarnego KEP. episkopat.pl (arch.), 2018-03-13. [dostęp 2026-07-26].
  49. ↑ Abp Marek Jędraszewski – współprzewodniczącym Komisji Wspólnej Przedstawicieli Rządu RP i KEP. episkopat.pl (arch.), 2020-08-27. [dostęp 2026-07-26].
  50. ↑ Wybory 396. Zebrania Plenarnego KEP. episkopat.pl (arch.), 2023-11-21. [dostęp 2026-07-27].
  51. ↑ Zespół – Krajowy Komitet Roku Jubileuszowego 2000. „Akta Konferencji Episkopatu Polski”. Nr 3, s. 125, 1999. Biuro Prasowe Konferencji Episkopatu Polski. ISSN 1505-1870. [dostęp 2026-07-26]. 
  52. ↑ Episkopat: nowi członkowie komisji i rad oraz delegaci krajowi. ekai.pl (arch.), 2014-10-09. [dostęp 2019-07-12].
  53. ↑ Abp Marek Jędraszewski, metropolita krakowski kończy 75 lat. ekai.pl, 2024-07-24. [dostęp 2026-07-27].
  54. ↑ Conferma del Prefetto e del Segretario della Congregazione per l’Educazione Cattolica e nomine e conferme di Membri nel medesimo Dicastero. press.vatican.va, 2013-11-30. [dostęp 2013-12-01]. (wł.).
  55. ↑ Papież potwierdził w pełnionych funkcjach kard. Grocholewskiego. ekai.pl (arch.), 2013-11-30. [dostęp 2019-07-12].
  56. ↑ M.P. z 2023 r. poz. 754 (ISAP) [dostęp 2023-07-27].
  57. ↑ Medal Stulecia Odzyskania Niepodległości dla abp. Marka Jędraszewskiego. episkopat.pl (arch.), 2018-12-18. [dostęp 2026-07-27].
  58. ↑ Kraków: abp Jędraszewski i abp Ryś odebrali tytuły Małopolan Roku 2017. ekai.pl, 2018-05-14. [dostęp 2018-05-15].
  59. ↑ Ksiądz Arcybiskup Marek Jędraszewski uhonorowany Platynowym Medalem Polonia Minor. malopolska.pl, 2024-05-20. [dostęp 2024-05-20].
  60. ↑ Abp Marek Jędraszewski otrzymał Złotego Hipolita. ekai.pl (arch.), 2015-10-26. [dostęp 2019-07-12].
  61. ↑ Abp Jędraszewski Człowiekiem Roku „Tygodnika Solidarność”. ekai.pl, 2018-02-22. [dostęp 2026-07-27].
  62. ↑ Budapeszt: Abp Marek Jędraszewski w parlamencie węgierskim został odznaczony medalem Jánosa Esterházego. wnet.fm, 2018-03-21. [dostęp 2026-07-25].
  63. ↑ R. Kapuściński: Arcybiskup Marek Jędraszewski Człowiekiem Roku Klubów „Gazety Polskiej” 2019. klubygp.pl. [dostęp 2026-07-27].
  64. ↑ Abp Marek Jędraszewski laureatem Nagrody im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego Prymasa Tysiąclecia. diecezja.pl, 2020-01-18. [dostęp 2020-01-18].
  65. ↑ „Pokazuje drogowskazy do zbawienia”. Abp Jędraszewski z nagrodą im. Ciesielskiego. polskieradio24.pl, 2020-01-25. [dostęp 2020-02-07].
  66. ↑ Laureaci Nagrody Feniks 2020. swk.pl, 2020-12-03. [dostęp 2020-12-16].
  67. ↑ Abp Marek Jędraszewski laureatem Nagrody im. Henryka Pobożnego. ekai.pl, 2025-04-06. [dostęp 2026-07-25].
  68. ↑ Opłatkowe posiedzenie Zarządu Regionu. solidarnosc.krakow.pl, 2026-01-15. [dostęp 2026-07-25].