Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Ewa Wycichowska


Ewa Wycichowska
Ilustracja
Ewa Wycichowska (2019)
Data i miejsce urodzenia

29 listopada 1949
Poznań

Narodowość

polska

Dziedzina sztuki

taniec, choreografia

Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Odznaka honorowa „Za zasługi dla województwa wielkopolskiego”
Honorowa Odznaka Miasta Łodzi

Ewa Wycichowska (ur. 29 listopada 1949[1] w Poznaniu[2]) – choreograf, pedagog, tancerka, profesor sztuk muzycznych[3], kierownik Zakładu Tańca Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie oraz profesor zwyczajny w Katedrze Tańca i Gimnastyki Akademii Wychowania Fizycznego im. Eugeniusza Piaseckiego w Poznaniu.

Życiorys

Absolwentka Poznańskiej Szkoły Baletowej (1968) i pedagogiki tańca na Akademii Muzycznej im. Fryderyka Chopina w Warszawie (1982)[2]. Studiowała taniec modern w L’Academie Internationale de la Danse w Paryżu. Była primabaleriną Teatru Wielkiego w Łodzi[2].

Autorka ponad siedemdziesięciu choreografii do spektakli zrealizowanych nie tylko w Polsce, ale również we Włoszech, Czechach, Niemczech i USA. Dyrektor artystyczny i inicjator Dancing Poznań[4]. Juror międzynarodowych i polskich konkursów tańca, członek Międzynarodowej Rady Tańca[2], ekspert ministerialny, prezes Polskiego Stowarzyszenia Choreoterapii[5].

Od 1988[2] – po Conradzie Drzewieckim – przejęła dyrekcję Polskiego Teatru Tańca – Baletu Poznańskiego, którą sprawowała do 2016. Współpracowała z wieloma choreografami. Jej zaproszenie przyjęli m.in. Birgit Cullberg, Mats Ek, Örjan Andersson, Karine Saporta, Ohad Naharin. Współpraca została nawiązana również z reżyserami operowymi, teatralnymi i filmowymi m.in. z Jerzym Jarockim, Erwinem Axerem, Maciejem Prusem, Krzysztofem Zanussim, Krzysztofem Kieślowskim, Jerzym Kawalerowiczem, Ryszardem Perytem, Adamem Hanuszkiewiczem, Krystyną Jandą, Krzysztofem Zaleskim i Eugeniuszem Korinem[2][6].

Ewa Wycichowska zatańczyła tytułowe partie w „Romeo i Julii” (chor. Borkowski), „Giselle” (chor. Coralli/Perrot/Piasecki), „Coppelii” (chor. Kujawa), „Córce źle strzeżonej” (chor. Papliński), a także w „Zielonym stole” (chor. Jooss), „Gajane” (chor. Ejfman), „Medei” (chor. Kujawa), „Ognistym ptaku” (chor. Drzewiecki), „Królewnie Śnieżce” (chor. Borkowski), „Śnie nocy letniej” i „Wolfgangu Amadeuszu” (chor. Veredon), „Carmen” (chor. Makarowski), „Faust goes rock” i „Skrzypku opętanym” we własnej choreografii[2].

W październiku 2024 otrzymała tytuł doktora honoris causa Akademii Muzycznej im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów w Łodzi. Był to pierwszy w Polsce i jeden z pierwszych w Europie doktoratów honoris causa dla tancerki i choreografki[7].

Ważniejsze choreografie

  • 1980: „Głos kobiecy” (muz. K. Knittel) Teatr Wielki w Łodzi
  • 1982: „Koncert f-moll” (muz. F. Chopin) Teatr Wielki w Łodzi
  • 1982: „Serenada” (muz. M. Karłowicz) Teatr Wielki w Łodzi
  • 1982: „Stabat Mater” (muz. K. Szymanowski) Teatr Wielki w Łodzi
  • 1983: „Karłowicz/Interpretacje” (muz. M. Karłowicz) Teatr Wielki w Łodzi
  • 1984: „Republika – rzecz publiczna” (muz. G. Ciechowski) Teatr Wielki w Łodzi
  • 1985: „Cień” i „Cień II” (muz. M.K. Przybylski) Teatr Wielki w Łodzi i Teatr Wielki w Warszawie
  • 1985: „Miriam” (muz. M.K. Przybylski) Teatr Wielki w Łodzi
  • 1985: „Pax et bonum” (muz. J. Łuciuk) Teatr Wielki w Łodzi
  • 1986: „Faust goes rock” (muz. The Shade) Teatr Wielki w Łodzi
  • 1989: „Samotność Fauna” (muz. N.M. Kuźnik) Polski Teatr Tańca
  • 1989: „Święto wiosny” (muz. I. Strawiński) Teatr Wielki w Łodzi
  • 1989: „Faust goes rock” (muz. The Shade) Polski Teatr Tańca
  • 1990: „Fantazja na Harnasia” (muz. W. Kilar) Polski Teatr Tańca
  • 1990: „Symfonia koncertująca Es-dur” (muz. W.A. Mozart) Polski Teatr Tańca
  • 1991: „Skrzypek opętany” (muz. M. Małecki) Polski Teatr Tańca
  • 1991: „Bachianas Brasileiras” (muz. H. Villa-Lobos) Polski Teatr Tańca
  • 1992: „Inni” (muz. M. Horndasch) Polski Teatr Tańca
  • 1992: „Mournes” (muz. O. Golijov) Polski Teatr Tańca
  • 1992: „Album z tego świata” (muz. K. Dębski) Polski Teatr Tańca
  • 1993: „Misterium Słońca”, „Misterium Ziemi” (muz. A. Ginastera) Polski Teatr Tańca
  • 1993: „Święto wiosny” (muz. I. Strawiński) Polski Teatr Tańca
  • 1994: „Szatan w Goraju” (muz. K. Knittel) Convergence Dancers and Musicians (Filadelfia)
  • 1994: „Już się zmierzcha” (muz. H.M. Górecki) Polski Teatr Tańca
  • 1994: „Introdukcja” i „Polonez” (muz. F. Chopin) Polski Teatr Tańca
  • 1995: „Kilara Exodus Polskie” (muz. W. Kilar) Polski Teatr Tańca
  • 1995: „Jezioro łabędzie” (Prolog i III akt – Bal u Rotbarta) (muz. P. Czajkowski) Polski Teatr Tańca i Teatr Wielki w Poznaniu
  • 1995: „Dziecko Słońca” (muz. M. Biliński) Polski Teatr Tańca
  • 1996: „Niebezpieczne związki” (muz. J.S. Bach, E. Satie) Polski Teatr Tańca
  • 1997: „Daina” (muz. T. Szeligowski, Z. Łowżył) Polski Teatr Tańca
  • 1997: „Transss... Nieprawdziwe zdarzenie progresywne” (muz. L. van Beethoven, Z. Łowżył) Polski Teatr Tańca
  • 1998: „+ – skończoność” (muz. M. Nyman L. Ferrari) Polski Teatr Tańca
  • 2000: „Tango z Lady M.” (muz. L. Możdżer, A. Piazzolla) Polski Teatr Tańca
  • 2000: „Z cienia” (muz. M.K. Przybylski) Polski Teatr Tańca (choreografia: Paulina Wycichowska)
  • 2002: „Walka karnawału z postem” (muz. Zb. Łowżył, K. Wiki Nowikow) Polski Teatr Tańca
  • 2003: „... a ja tańczę” (muz. J. Wierzchowski) Polski Teatr Tańca
  • 2005: „Przypadki Pana von K.” (muz. L. Zielińska, Fr. Schubert) Polski Teatr Tańca
  • 2006: „Jezioro łabędzie” (Prolog i akt III, muz. P. Czajkowski) Opera Wrocławska
  • 2006: „Stabat Mater” (muz. K. Szymanowski) Teatr Wielki w Warszawie
  • 2007: „Carpe diem” (muz. Zbigniew Górny, Marcin Górny) Polski Teatr Tańca
  • 2007: „Wiosna-Effatha” (muz. Jacek Wierzchowski) Polski Teatr Tańca
  • 2009: „Komeda – Sextet” (muz. K. Komeda-Trzciński, A. Zubel) Polski Teatr Tańca
  • 2011: „Spotkania w II niespełnionych aktach” (muz. K. Knittel) Teatr Wielki w Łodzi i Polski Teatr Tańca (choreografia: Paulina Wycichowska)
  • 2012: „FootBall@” (muz. Krzysztof „Wiki” Nowikow) Polski Teatr Tańca
  • 2012: „Conrad Drzewiecki – in memoriam. Artyści wczoraj i dziś” Polski Teatr Tańca

Ordery i odznaczenia

Nagrody

  • I nagroda w kategorii wykonawców na 1. Ogólnopolskim Konkursie Choreograficznym w Łodzi (1970)
  • Nagroda miasta Łodzi (1983)
  • Nagroda Artystyczna Młodych im. Stanisława Wyspiańskiego I stopnia (1985)[12]
  • „Biały Bez” (1989)
  • Medal im. Wacława Niżyńskiego za choreografię do „Święta wiosny” i „Samotności fauna” (1991)
  • Buława Hetmańska dla spektaklu „Faust Goes Rock” na 16. Zamojskim Lecie Teatralnym (1991)
  • Special Awards Fringe First na Festiwalu Sztuki w Edynburgu za spektakl „Samotności fauna” (1992)[12]
  • Nadzwyczajna Złota Maska łódzkich recenzentów teatralnych z okazji jubileuszu 25-lecia pracy artystycznej (1994)
  • „Biała Pyra” - nagroda poznańskiej „Gazety Wyborczej” (1998)
  • Buława Hetmańska - nagroda w plebiscycie publiczności za przedstawienie „Tango z Lady M.” na 25. Zamojskim Lecie Teatralnym (2000)
  • Fotel Leona, statuetka dla najciekawszego przedstawienia - spektaklu „Transss...” na 3. Przeglądzie Współczesnego Dramatu w Zielonej Górze (2000)
  • Nagroda ZAiKS za wybitną twórczość choreograficzną (2001)[11]
  • Buława Hetmańska - nagroda w plebiscycie publiczności za spektakl „Walk@ karnawału z postem” na 28. Zamojskim Lecie Teatralnym (2002)
  • Nagroda Czeskiej Telewizji dla spektaklu „Walk@ karnawału z postem” na Międzynarodowym Festiwalu Telewizyjnym „Złota Praga” w Pradze (2007)
  • Nagroda Sekcji Krytyków Teatralnych Polskiego Ośrodka Międzynarodowego Instytutu Teatralnego ITI – UNESCO za popularyzację polskiej kultury teatralnej za granicą (2008)
  • Nagroda Specjalna Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w uznaniu zasług dla kultury polskiej (2008)
  • „Terpsychora” – nagroda Sekcji Tańca i Baletu ZASP (2009)[2][6]
  • Nagroda Artystyczna Miasta Poznania (2013)
  • Doroczna Nagroda Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za szczególne dokonania artystyczne w dziedzinie tańca (2015)[13]
  • Złoty Hipolit (Towarzystwo im. Hipolita Cegielskiego, 2020)[14]
  • tytuł „Zasłużony dla Miasta Poznania” (2022)[15]

Źródło:[16][17].

Przypisy

  1. ↑ Wycichowska, Ewa [online], Polska Biblioteka Muzyczna [dostęp 2024-10-09] (pol.).
  2. ↑ a b c d e f g h Monika Mokrzycka-Pokora: Ewa Wycichowska. Culture.pl, listopad 2009. [dostęp 2016-08-19]. (pol.).
  3. ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 września 2009 r. o nadaniu tytułu profesora (M.P. z 2009 r. Nr 68, poz. 876 (ISAP))
  4. ↑ Lilia Łada: Dancing Poznań 2011. mmpoznan.pl, 2011-05-06. [dostęp 2016-08-19]. (pol.).
  5. ↑ PSCh – Władze. psch-ptt.pl. [dostęp 2016-08-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-08-27)].
  6. ↑ a b Polski Teatr Tańca – Ewa Wycichowska. ptt-poznan.pl. [dostęp 2016-08-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-08-25)]. (pol.).
  7. ↑ Instytut Teatralny, Łódź. Ewa Wycichowska pierwszą w kraju tancerką z tytułem doktora honoris causa | e-teatr.pl [online], Teatr w Polsce - polski wortal teatralny [dostęp 2024-10-19] (pol.).
  8. ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 października 1998 r. o nadaniu orderów (M.P. z 1998 r. Nr 45, poz. 634 (ISAP))
  9. ↑ a b Lista laureatów Medalu Zasłużony Kulturze Gloria Artis - Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego [online], Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego [dostęp 2025-07-02].
  10. ↑ Ad Perpetuam Rei Memoriam – Lista laureatów. poznan.uw.gov.pl, 13 lipca 2012. [dostęp 2016-08-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-09-10)].
  11. ↑ a b Laureaci Nagród ZAiKS-u [online], www.zaiks.org.pl [dostęp 2025-07-02].
  12. ↑ a b Poznanianka Ewa Wycichowska jest organizatorką największych w Europie Międzynarodowych Warsztatów Tańca Współczesnego | Fakty i liczby | Poznan.pl [online], www.poznan.pl [dostęp 2025-07-02].
  13. ↑ Ewa Wycichowska z nagrodą ministra kultury [online], www.poznan.pl [dostęp 2025-07-02].
  14. ↑ Złote Hipolity 2020 przyznane - Akademia Wychowania Fizycznego w Poznaniu [online], www.awf.poznan.pl [dostęp 2021-03-17] (pol.).
  15. ↑ Natalia Drozdowicz, Poznań: 29 czerwca Ewa Wycichowska otrzyma tytuł „Zasłużonego dla Miasta Poznania” [online], taniecPOLSKA, 17 czerwca 2022 [dostęp 2025-07-02].
  16. ↑ Ewa Wycichowska | Życie i twórczość | Artysta [online], Culture.pl [dostęp 2025-07-02].
  17. ↑ Ewa Wycichowska, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Osoby) [dostęp 2025-07-02].

Bibliografia