Śródmiejska Dzielnica Mieszkaniowa w Łodzi
Widok z powietrza, od południowego wschodu na najwyższe budynki osiedla | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Miasto | |
| Dzielnica | |
| Data budowy | |
| Architekt |
Mieczysław Sowa |
Położenie na mapie Łodzi | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa łódzkiego | |
Śródmiejska Dzielnica Mieszkaniowa (ŚDM) (znana jako Łódzki Manhattan) – modernistyczne osiedle mieszkaniowe, wzniesione w latach 1975–1982 na centralnym obszarze Śródmieścia Miasta Łodzi, będące zespołem jednych z największych polskich megaszaf, czyli budynków mieszkalnych wykonanych w tzw. konstrukcji szkieletowej „słupowo-płytowej”.
Łódzki Manhattan w 2018 roku został zaklasyfikowany jako dobro kultury współczesnej w ramach Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Łodzi[1]. Charakterystycznym detalem architektonicznym Osiedla ŚDM są umiejscowione na ostatnich kondygnacjach pawilony z infrastrukturą techniczną wysunięte poza lico elewacji[2].
Charakterystyka
Ówcześnie projektowane wielkopłytowe systemy mieszkaniowe pozwalały na wznoszenie bloków mieszkalnych o wysokości maksymalnie 11 kondygnacji, dlatego niesłusznie uważa się, że budynki ŚDM wykonano w technologii tzw. „wielkiej płyty”.
Podczas jego budowy nie zastosowano wielkopłytowych ścian nośnych, a jedynie ściany osłonowe z żelbetowych płyt elewacyjnych wykończonych okładzinami azbestowo-cementowymi, które zdemontowano podczas remontu w latach 90. Ze względu na rozmiary i nowatorską, jak dla budynków mieszkalnych, konstrukcję budynki te posadowiono nie za pomocą fundamentowych ław, a płyt.
Autorami zwycięskiej koncepcji w konkursie na opracowanie Śródmiejskiej Dzielnicy Mieszkaniowej w Łodzi w 1969 roku byli: Mieczysław Sowa, Krzysztof Wiśniowski, Andrzej Bohdanowicz, Ryszard Daczkowski i Lech Paperz[3], lecz ostatecznie realizację osiedla powierzono zatrudnionemu w łódzkim Miastoprojekcie Aleksandrowi Zwierce i jego zespołowi projektowemu[4].
W 2000 i w 2001 roku ocieplono i odmalowano bloki przy Alei marsz. J. Piłsudskiego 7, ulicy Henryka Sienkiewicza 101/109 oraz ulicy inż. pil. Stanisława Wigury 15[potrzebny przypis].
Budynki
Na wielki zespół mieszkaniowy ŚDM składa się 8 budynków[potrzebny przypis]:
- Al. marsz. J. Piłsudskiego 7 (78 m – 23 kondygnacje użytkowe + 2 techniczne)
- składa się z 4 segmentów, liczących odpowiednio: 21, 19, 17 i 15 pięter oraz dwupoziomowego holu.
- Na 7. piętrze znajduje się piętro obsługowe
- ul. Piotrkowska 182 (78 m – 24 kondygnacje użytkowe + 2 techniczne)
- składa się z 7 segmentów, liczących odpowiednio: 2×23, 21, 19, 3×17 pięter oraz holu
- Na 7. piętrze znajduje się piętro obsługowe, a pod budynkiem znajduje się parking
- ul. Henryka Sienkiewicza 101/109 (60 m – 18 kondygnacji użytkowych + 2 techniczne)
- składa się z 4 segmentów, liczących odpowiednio: 17, 15, 2×13 pięter oraz holu.
- Na 7. piętrze znajduje się piętro obsługowe
- ul. Piotrkowska 204/210 (58 m – 18 kondygnacji użytkowych + 2 techniczne)
- składa się z 6 segmentów, liczących odpowiednio: 2×18, 16, 14, 2×12 kondygnacji
- ul. inż. pil. Stanisława Wigury 15 (46 m – 14 kondygnacji użytkowych + 2 techniczne)
- składa się z 3 segmentów, każdy po 14-kondygnacji
- ul. Piotrkowska 235/241 (46 m – 14 kondygnacji użytkowych + 2 techniczne)
- składa się z 3 segmentów, każdy po 14 kondygnacji
- ul. Piotrkowska 247 (46 m – 14 kondygnacji użytkowych + 2 techniczne)
- składa się z 2 segmentów, oba po 14 kondygnacji
- ul. Piotrkowska 257a (46 m – 14 kondygnacji użytkowych + 2 techniczne)
- składa się z 2 segmentów, oba po 14 kondygnacji.
Na osiedlu znajduje się parking kubaturowy dziewięciopoziomowy (trzy poziomy podziemne, jeden naziemny i pięć nadziemnych) na 475 aut[potrzebny przypis].
Galeria
-
Widok na ŚDM od strony północnej (2006) -
Widok na ŚDM od strony południowej -
Widok na parę najwyższych 78-metrowych budynków -
23-kondygnacyjny 78-metrowy przy al. Piłsudskiego 7 -
24-kondygnacyjny 78-metrowy przy ul. Piotrkowskiej 182 -
18-kondygnacyjny 60-metrowy przy ul. Sienkiewicza 101/109 -
18-kondygnacyjny 58-metrowy przy ul. Piotrkowskiej 204/210 -
14-kondygnacyjny 46-metrowy przy ul. Wigury 15 -
14-kondygnacyjny 46-metrowy przy ul. Piotrkowskiej 235/241 -
14-kondygnacyjny 46-metrowy przy ul. Piotrkowskiej 257a
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Łodzi. Uwarunkowania [online], Urząd Miasta Łodzi, 28 marca 2018, s. 421-424 (pol.), Załącznik nr 1 do uchwały Nr LXIX/1753/18 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 28 marca 2018 r. w sprawie „Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Łodzi”.
- ↑ Anna Cymer, Architektura w Polsce 1945–1989, wyd. II poprawione, Warszawa: Fundacja Centrum Architektury, Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki, 2019, s. 284, ISBN 978-83-949185-9-0.
- ↑ Mieczysław Sowa, [w:] In memoriam – Pamięci Architektów Polskich [online], Stowarzyszenie Architektów RP [dostęp 2021-05-27].
- ↑ Błażej Ciarkowski, Betonowe „mrowisko” w centrum miasta – łódzki „Manhattan” [online], miasto Ł [dostęp 2021-03-27] [zarchiwizowane z adresu 2021-10-21] (pol.).