Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Tryptamina


Tryptamina
Ogólne informacje
Wzór Hilla

C10H12N2

Masa molowa

160,22 g/mol

Identyfikacja
Numer CAS

61-54-1

PubChem

1150

DrugBank

DB08653

Podobne związki
Podobne związki

tryptofan

Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Tryptamina – organiczny związek chemiczny, jedna z amin biogennych, powszechnie występująca jako jedna z amin śladowych(inne języki) w organizmach żywych. In vivo powstaje z tryptofanu, a także stanowi związek pośredni podczas wytwarzania indolu oraz wielu alkaloidów.

Biosynteza i degradacja tryptaminy


Pochodne tryptaminy zwane są wspólnie tryptaminami. Do najbardziej znanych tryptamin naturalnych należą serotonina i melatonina. Tryptaminy powszechnie występują w roślinach, zwierzętach, a także w mózgu człowieka. Część z nich znalazła zastosowanie w medycynie (np. sumatryptan – lek na migrenę), a część to substancje psychoaktywne – np. DMT, AMT, DiPT.

Szkielet tryptaminy ma wiele związków syntetycznych przeznaczonych do leczenia migren i schorzeń neuropsychiatrycznych[3][4][5].

Pochodnymi tryptaminy o właściwościach psychoaktywnych zajmował się Alexander Shulgin. Efekty swoich prac na ten temat spisał w książce Tryptamines I Have Known And Loved: The Continuation.

Występowanie naturalne

Mózg ssaków

Endogenne stężenie tryptaminy w mózgu ssaków znajduje się ilościowo na poziomie niższym niż 100 ng na gram tkanki[6][7]. Podwyższony poziom amin śladowych został zaobserwowany w badaniach u pacjentów przyjmujących leki na schorzenia neuropsychiatryczne, np. choroba afektywna dwubiegunowa lub schizofrenia[8].

Tryptamina występuje stosunkowo obficie w jelitach oraz odchodach tak ludzi, jak i gryzoni[9][10]. Tryptaminę w przewodzie pokarmowym wytwarzają występujące w nim bakterie zdolne do komensalizmu, takie jak np. Ruminococcus gnavus(inne języki) czy Clostridium sporogenes(inne języki). Substratem dla tego procesu jest znajdujący się w pożywieniu tryptofan, a reakcję katalizuje dekarboksylaza tryptofanu(inne języki), obecna w tych organizmach[9]. Tryptamina pełni także rolę ligandu dla receptorów serotoninowych typu 4 (5-HT4) w nabłonku jelitowym i dzięki temu bierze udział w regulacji równowagi elektrolitowej w okrężnicy[10].

Podstawione tryptaminy

Zestawienie wybranych podstawionych tryptamin[i]
Nazwa Rα R4 R5 RN1 RN2 Nazwa chemiczna
5-HTP −COOH −OH 5-hydroksytryptofan
serotonina −OH 5-hydroksytryptamina
melatonina −OCH3 −C(O)CH3 5-metoksy-N-acetylotryptamina
sumatryptan −SO2NHCH3 −CH3 −CH3 4-metyloaminosulfonylo-N,N-dimetylotryptamina
AMT −CH3 α-metylotryptamina
DMT −CH3 −CH3 N,N-dimetylotryptamina
DiPT −CH(CH3)2 −CH(CH3)2 N,N-diizopropylotryptamina
MiPT −CH(CH3)2 −CH3 N,N-metyloizopropylotryptamina
5-MeO-AMT −CH3 −OCH3 5-metoksy-α-metylotryptamina
5-MeO-DMT −OCH3 −CH3 −CH3 5-metoksy-N,N-dimetylotryptamina
5-MeO-DiPT −OCH3 −CH(CH3)2 −CH(CH3)2 5-metoksy-N,N-diizopropylotryptamina
4-AcO-DET −OC(O)CH3 −CH2CH3 −CH2CH3 4-acetoksy-N,N-dietylotryptamina
4-AcO-DMT −OC(O)CH3 −CH3 −CH3 4-acetoksy-N,N-dimetylotryptamina
4-HO-MET −OH −CH2CH3 −CH3 4-hydroksy-N-metylo-N-etylotryptamina
psylocybina −OPO3H2 −CH3 −CH3 4-fosforyloksy-N,N-dimetylotryptamina
bufotenina −OH −CH3 −CH3 5-hydroksy-N,N-dimetylotryptamina
  1. ↑ Puste pole oznacza atom wodoru.

Przypisy

  1. ↑ a b c Tryptamine (nr 193747) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski. [dostęp 2015-04-03].
  2. ↑ Tryptamina [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: 193747 [dostęp 2015-04-03].
  3. ↑ Serotonin Receptor Agonists (Triptans), [w:] LiverTox: Clinical and Research Information on Drug-Induced Liver Injury, Bethesda (MD): National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases, 2012 [dostęp 2026-09-20] (ang.).
  4. ↑ New Compound Related to Psychedelic Ibogaine Could Treat Addiction, Depression [online], UC Davis, 9 grudnia 2020 [dostęp 2026-09-20] (ang.).
  5. ↑ Robert Service, Chemists re-engineer a psychedelic to treat depression and addiction in rodents, „Science”, 2020, DOI: 10.1126/science.abg0877 [dostęp 2026-09-22] (ang.).
  6. ↑ Roberta Tittarelli, Giulio Mannocchi, Flaminia Pantano, Francesco Romolo, Recreational Use, Analysis and Toxicity of Tryptamines, „Current Neuropharmacology”, 13 (1), 2015, s. 26–46, DOI: 10.2174/1570159X13666141210222409, PMID: 26074742, PMCID: PMC4462041 [dostęp 2026-09-22] (ang.).
  7. ↑ Mark D. Berry, Raul R. Gainetdinov, Marius C. Hoener, Mohammed Shahid, Pharmacology of human trace amine-associated receptors: Therapeutic opportunities and challenges, „Pharmacology & Therapeutics”, 180, 2017, s. 161–180, DOI: 10.1016/j.pharmthera.2017.07.002 [dostęp 2026-09-22] (ang.).
  8. ↑ Gregory M. Miller, The emerging role of trace amine-associated receptor 1 in the functional regulation of monoamine transporters and dopaminergic activity: TAAR1 regulation of monoaminergic activity, „Journal of Neurochemistry”, 116 (2), 2011, s. 164–176, DOI: 10.1111/j.1471-4159.2010.07109.x, PMID: 21073468, PMCID: PMC3005101 [dostęp 2026-09-22] (ang.).
  9. ↑ a b Trisha Jenkins, Jason Nguyen, Kate Polglaze, Paul Bertrand, Influence of Tryptophan and Serotonin on Mood and Cognition with a Possible Role of the Gut-Brain Axis, „Nutrients”, 8 (1), 2016, s. 56, DOI: 10.3390/nu8010056, PMID: 26805875, PMCID: PMC4728667 [dostęp 2026-09-22] (ang.).
  10. ↑ a b Yogesh Bhattarai i inni, Gut Microbiota-Produced Tryptamine Activates an Epithelial G-Protein-Coupled Receptor to Increase Colonic Secretion, „Cell Host & Microbe”, 23 (6), 2018, s. 775–785, DOI: 10.1016/j.chom.2018.05.004, PMID: 29902441, PMCID: PMC6055526 [dostęp 2026-09-22] (ang.).

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.