Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Tarchia


Tarchia – rodzaj wymarłych gadów z rzędu dinozaurów ptasiomiednicznych, roślinożerny dinozaur z rodziny ankylozaurów (Ankylosauridae), zamieszkiwał tereny dzisiejszej Azji. Odkryty podczas polsko-mongolskich wypraw paleontologicznych na pustynię Gobi i opisany przez polską badaczkę Teresę Maryańską.

Gatunkiem typowym jest Tarchia kielanae. Gatunek ten w przeszłości uznawany był za młodszy synonim gatunku "Dyoplosaurus" giganteus, opisanego w 1956 r. przez Jewgienija Malejewa; Tarchia była jednak dalej uznawana za odrębny od Dyoplosaurus rodzaj, obejmujący jeden gatunek nazywany T. gigantea[1]. Z badań Arbour, Curriego i Badamgarava (2014) wynika jednak, że nie ma podstaw do synonimizowania Tarchia kielanae z "Dyoplosaurus" giganteus; autorzy uznali "D." giganteus za nomen dubium, a jego skamieniałości za pozbawione cech diagnostycznych[2]. Arbour, Currie i Badamgarav uznali ponadto gatunek Minotaurasaurus ramachandrani za młodszy synonim Tarchia kielanae[2]. Penkalski i Tumanowa (w druku) opisali drugi gatunek należący do rodzaju Tarchia, Tarchia teresae[3].

Dane podstawowe

Cechy tarchii:

pokrycie ciała: masywne tarczki i kolce, wbite w skórę, doskonale dopasowane do siebie, łuskowata skóra;
głowa: długa na około 40 cm, szeroka na 45 cm
uzębienie: patykowate zęby, ok. 240, o średniej długości 3 cm;
szyja: krótka, pokryta kolcami;
ogon: długi, masywny, zakończony kostną buławą;

Wymiary średnie:

długość ciała 8–8,5 m;
wysokość 2 m;
masa 4500 kg

Pożywienie: rośliny

Okres występowania: późna kreda, około 70–65,5 mln temu.

Biotop: suche, gorące pustynie.

Znaczenie nazwy: Tarchia – mózg. Swą nazwę Tarchia zawdzięcza faktowi, że pierwszą odkrytą skamieniałością przedstawicieli tego rodzaju była znakomicie zachowana czaszka.

Przypisy

  1. ↑ Matthew K. Vickaryous, Teresa Maryańska, David B. Weishampel: Ankylosauria. W: David B. Weishampel, Peter Dodson, Halszka Osmólska (red.): The Dinosauria. Wyd. drugie. Berkeley: University of California Press, 2004, s. 363–392. ISBN 0-520-24209-2.
  2. ↑ a b Victoria M. Arbour, Philip J. Currie i Demchig Badamgarav. The ankylosaurid dinosaurs of the Upper Cretaceous Baruungoyot and Nemegt formations of Mongolia. „Zoological Journal of the Linnean Society”. 172 (3), s. 631–652, 2014. DOI: 10.1111/zoj.12185. (ang.). 
  3. ↑ Paul Penkalski i Tatiana Tumanowa. The cranial morphology and taxonomic status of Tarchia (Dinosauria: Ankylosauridae) from the Upper Cretaceous of Mongolia. „Cretaceous Research”, w druku. DOI: 10.1016/j.cretres.2016.10.004. (ang.).