Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Stangret


Stangreci warszawscy wg Tygodnika Illustrowanego, rok 1867
Foryś prowadzący przednie konie. Tylne konie są kontrolowane przez stangreta

Stangret (z niem. Stangenreiter), zwany również forszpanem (z niem. Vorspann)[1] – powożący końmi w bryczce lub karecie, będący niegdyś w służbie u właściciela pojazdu, będącego zwykle osobą reprezentującą wyższe kręgi społeczne.

Do prawidłowego powożenia zaprzęgiem wielokonnym stangret potrzebował pomocnika zwanego forysiem. W przeciwieństwie do furmana czy woźnicy forszpan często powoził ubrany w liberię.

W powieści pt. Stangret jaśnie pani autorstwa Stanisławy Fleszarowej-Muskat stangret występuje nie tylko w tytule utworu, ale jest jego głównym bohaterem. Najbardziej znanym synem stangreta był premier komunistycznych Węgier, Imre Nagy[2]. Stangretem był też François-Dominique Toussaint L’Ouverture, przywódca powstania niewolników na Haiti[3].

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ forszpan - definicja, synonimy, przykłady użycia [online], sjp.pwn.pl [dostęp 2022-09-30] (pol.).
  2. ↑ Piotr Gontarczyk, Nowe kłopoty z historią, Warszawa 2008, s. 107.
  3. ↑ Iza Bieżuńska-Małowist, Marian Małowist, Niewolnictwo.Wielkie problemy dziejów człowieka, Warszawa 1987, s. 383.

Bibliografia

  • PWN Leksykon: Wojsko, wojna, broń, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001, ISBN 83-01-13506-9.
  • Stanisława Fleszarowa-Muskat, Stangret Jaśnie Pani, Gdańsk: Oskar, 2012, ISBN 978-83-8992-382-0, OCLC 812725211.
  • Iza Bieżuńska-Małowist, Marian Małowist, Niewolnictwo.Wielkie problemy dziejów człowieka, Warszawa: Czytelnik, 1987, ISBN 83-07-01489-1, OCLC 835870935.