Rada Miasta Poznania

Rada Miasta Poznania – organ stanowiący i kontrolny Miasta Poznania^[1].

Rada jest reprezentantem zbiorowych interesów wspólnoty mieszkańców Poznania^[2]. Zasiada w niej 34 radnych^[3] wybieranych na pięcioletnią kadencję w wyborach lokalnych. Radni są wybierani w sześciu okręgach wyborczych^[4].

Rada rozpatruje każdy projekt uchwały nie później niż w ciągu 3 miesięcy od daty jego złożenia^[5]. Do podstawowych zadań Rady Miasta Poznania należy:

• uchwalanie statutu i budżetu miasta,
• uchwalenie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego,
• nadawanie nazw ulicom, placom i skwerom,
• decydowanie o wznoszeniu pomników,
• nadawanie statutów instytucjom miejskim, w tym szkołom i placówkom kulturalnym,
• uchwalanie strategii i programów gospodarczych,
• podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat w granicach określonych w ustawach,
• powoływanie ławników,
• ustalanie wynagrodzenia prezydenta, stanowienie o kierunkach jego działania,
• podejmowanie uchwały w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium z tytułu realizacji budżetu przez prezydenta,
• powoływanie i odwoływanie skarbnika miasta,
• rozpatrywanie skarg, do których rada jest właściwa.

Rada wybiera spośród swojego grona przewodniczącego oraz od jednego do trzech wiceprzewodniczących^[6].

Zgodnie z przepisami inicjatywę uchwałodawczą^[7] posiadają:

1. przewodniczący rady,
2. prezydent,
3. komisja,
4. klub radnych,
5. każdy radny,
6. grupa co najmniej 300 mieszkańców,
7. osiedle, w sprawach dotyczących wyłącznie obszaru jego działania określonych w statucie osiedla, które nie zostały ustawowo zastrzeżone do wyłącznej kompetencji Rady lub Prezydenta.

Radni realizują swoje uprawnienia kontrolne m.in. poprzez składanie interpelacji i zapytań w sprawach dotyczących miasta, na które prezydent jest zobligowany do odpowiedzi w przeciągu 14 dni^[8].

Rada obraduje na sesjach zwoływanych przez przewodniczącego zgodnie z rokrocznie uchwalanym harmonogramem^[9]. Sesje odbywają się średnio raz w miesiącu. W razie potrzeby zwoływane są także sesje nadzwyczajne. Zwyczajowo sesje odbywają się we wtorki i są one oznaczane kolejno w kadencji cyframi rzymskimi.

Udział w sesjach jest otwarty dla publiczności, a także transmitowany na stronach internetowych miasta i w biuletynie informacji publicznej. W trakcie sesji rada podejmuje uchwały i stanowiska we wszystkich sprawach pozostających w zakresie działania, o ile ustawy nie stanowią inaczej. W dyskusji nad poszczególnymi punktami porządku obrad mogą wziąć udział mieszkańcy.

Co roku 29 czerwca – w tzw. Imieniny Miasta, dzień patronów Poznania, świętych Piotra i Pawła – zwoływana jest uroczysta sesja^[10], w trakcie której wręczane są honorowe obywatelstwa Stołecznego Miasta Poznania, tytuły „Zasłużony dla Miasta Poznania” oraz Nagrody: Artystyczna, Naukowa i Sportowa Miasta Poznania.

Komisje obradują cyklicznie w celu merytorycznej oceny składanych projektów uchwał oraz analizy bieżących problemów i wyzwań zgodnie z ustalonym planów pracy^[11]. Zwyczajowo komisje zwoływane są w tygodnie poprzedzające sesje i odbywają się w gmachu urzędu miasta przy placu Kolegiackim 17 w Poznaniu. Radni mogą organizować także wyjazdowe posiedzenia komisji. Obrady komisji są otwarte dla publiczności.

Rada Miasta Poznania powołuje obligatoryjne z mocy ustawy^[12] komisje:

• Skarg, Wniosków i Petycji^[13],
• Rewizyjną^[14].

Ponadto w IX kadencji Rady Miasta Poznania ustanowiono komisje^[15]:

• Budżetu, Finansów, Przedsiębiorczości i Nadzoru Właścicielskiego – do spraw gospodarki finansowej, budżetu miasta, nadzoru właścicielskiego, mienia komunalnego, rozwoju gospodarczego, promocji przedsiębiorczości, handlu, rzemiosła, rynku pracy, rolnictwa i gospodarki żywnościowej oraz oceny wykorzystania funduszy unijnych;
• Polityki Przestrzennej – do spraw ładu przestrzennego, strategii rozwoju, gospodarki nieruchomościami, systemu informacji przestrzennej;
• Ochrony Środowiska i Gospodarki Komunalnej – do spraw kształtowania i ochrony środowiska, gospodarki odpadami, gospodarki wodno-ściekowej, usług komunalnych, ochrony przyrody, krajobrazu kulturowego, ochrony przed hałasem, rekultywacji terenów zdegradowanych, gospodarki wodnej, zieleni i lasów komunalnych;
• Transportu – do spraw polityki transportowej, mobilności, inwestycji i utrzymania miejskiego systemu dróg i transportu;
• Polityki Mieszkaniowej - do spraw polityki mieszkaniowej, gospodarowania komunalnymi lokalami mieszkaniowymi i użytkowymi;
• Oświaty i Wychowania – do spraw szkół, przedszkoli i innych placówek oświatowych oraz wykształcenia i wychowania dzieci i młodzieży;
• Rodziny, Polityki Społecznej i Zdrowia – do spraw wspierania rodziny, polityki społecznej miasta, organizacji opieki zdrowotnej, organizacji i działalności miejskich placówek pomocowych i opiekuńczych oraz miejskich zakładów opieki zdrowotnej, profilaktyki zdrowotnej i społecznej (w tym profilaktyki uzależnień) oraz problemów osób z niepełnosprawnościami i seniorów;
• Samorządowa – do spraw organizacji i działalności jednostek pomocniczych samorządu terytorialnego, administracji samorządowej, organizacji i działalności Urzędu Miasta oraz miejskich jednostek organizacyjnych;
• Kultury i Nauki – do spraw kultury, nauki, zabytków, promocji kulturalnej miasta, organizacji i działalności miejskich instytucji kultury oraz organizacji pozarządowych, szkół artystycznych, współpracy z uczelniami wyższymi, a także ze środowiskami twórczymi i naukowymi;
• Kultury Fizycznej – do spraw działalności miejskich instytucji sportowych oraz upowszechniania sportu i kultury fizycznej;
• Promocji Miasta, Turystyki i Rekreacji – do spraw promocji miasta, turystyki oraz rekreacji i obiektów rekreacyjnych np. parki, place zabaw, kąpieliska;
• Bezpieczeństwa i Porządku Publicznego – do spraw porządku publicznego, bezpieczeństwa, wymiaru sprawiedliwości, ochrony przeciwpożarowej, obrony cywilnej i stanów nadzwyczajnych;
• Rewitalizacji i Inicjatyw Lokalnych - do spraw rewitalizacji, dialogu społecznego, współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz inicjatyw rozwoju infrastrukturalnego i społecznego peryferyjnych obszarów Miasta.

Obsługę rady i radnych zapewnia Biuro Rady Miasta, działające w strukturze Urzędu Miasta Poznania^[16].

Już w 1302 r. miasto posiadało pisarza miejskiego, który zapewne prowadził miejską korespondencję. Najbardziej zasłużonym pisarzem rady miejskiej Poznania był pełniący to stanowisko w latach 1535-1569 Błażej Winkler. Stopniowo wokół pisarza formowała się kancelaria miejska. Od 1398 r. prowadzono księgi rady (radzieckie), w których zapisywano informacje dotyczące działalności administracyjnej rady, zeznania osób trzecich oraz sprawy sądowe toczone przed sądem rady. W kancelarii znajdowały się też tłoki pieczęci, którymi posługiwała się rada. Pieczęci wielkiej używano do spraw o charakterze wieczystym, zaś sekretnej („secretum”) do bieżących, ich najstarsze znane odciski pochodzą z 1344 r.

Początki poznańskiej rady miejskiej są dość mgliste. Przywilej lokacyjny Poznania z 1253 r. nie wspomina wprost o radzie, jednak przypuszczalnie mogła ona już wtedy istnieć jako grupa najaktywniejszych kupców działających na terenie miasta. Po raz pierwszy członkowie poznańskiej rady w liczbie pięciu zostali wspomniani w 1280 r. W późniejszym okresie było ich przeważnie pięciu lub sześciu, jednak już w XV w. regułą był ośmioosobowy skład rady. Na czele rady stał burmistrz, wymieniony w źródłach po raz pierwszy w 1310 r. („magister civium”), zaś od 1343 r. notowany jako „proconsul”. Kadencja rady trwała rok; wyboru dokonywano zazwyczaj pod koniec września, na św. Michała lub św. Mateusza. Od ok. 1300 r. rada obradowała w nowo wybudowanym ratuszu, zwanym w źródłach „domus consulum”. W początkowym okresie rada była wybierana przez mieszczan; możliwe, że jakiś wpływ na jej obsadę miał wójt dziedziczny, zaś książęta wielkopolscy zapewne bezpośrednio dokonywali jej zatwierdzenia. Po konfiskacie urzędu dziedzicznego wójta w 1314 r., pomiędzy władcę a miasto wkroczył starosta generalny Wielkopolski jako pełnomocnik królewski. Miał on decydujący wpływ na wybór rady aż do śmierci króla Kazimierza Wielkiego (1370 r.). W poł. XIV w. poznańska rada stała się najważniejszym organem samorządu miejskiego, podporządkowując też sobie miejską ławę sądową. W późnym średniowieczu obejmowała swoimi kompetencjami wszystkie sprawy dotyczące osób posiadających prawo miejskie (nieruchomość w mieście), a także wykroczenia popełnione na terenie miasta. Spod sądu miejskiego wyłączeni byli tylko duchowni i miejscy Żydzi. Rada sądziła sama i była nadrzędną instancją w stosunku do ławy miejskiej. Pod koniec XIV w. radę wybierała komuna miejska (communitas), rola starosty ograniczała się jedynie do zatwierdzenia tego wyboru.

W XV w. przyjmowano różne tryby wyboru rajców, aż w końcu w 1504 r. powołano radę dożywotnią, która upadła w 1518 r. Wówczas też ustalono, że cechmistrze jako przysiężni miejscy i reprezentanci komuny miejskiej będą zgłaszali staroście 24 kandydatów na burmistrzów i radnych, a ten z tej listy będzie wybierał dwóch burmistrzów i sześciu rajców. System ten funkcjonował aż do końca XVII w. W 1693 r. król Jan III Sobieski wprowadził nowy ustrój miejski, w którym nastąpiło silne wzmocnienie prawne rady miejskiej. Od tej pory w skład rady miało wchodzić 12 dożywotnich mianowanych przez starostę generalnego rajców, spośród których wybierano dwóch burmistrzów pełniących swoje obowiązki kolejno przez pół roku. Z grona rajców na roczną kadencję wybierano też przewodniczącego ławie sądowej wójta, który miał prawo do udziału i głosowania w posiedzeniach rady miejskiej. Rada powoływała też dożywotnich dwudziestu mężów („viginti viri”), którzy wywodzili się spośród cechmistrzów oraz innych cieszących się poważaniem obywateli-posesjonatów. Do władz miejskich mogli być wybierani jedynie legitymujący się odpowiednim stanem posiadania mieszczanie wyznania katolickiego, potrafiący czytać i pisać oraz znający prawo miejskie. Ustrój ten z drobnymi zmianami funkcjonował do 1779 r., kiedy to Komisja Dobrego Porządku ustaliła, że najwyższą władzę w mieście będzie stanowił magistrat (rada miejska) składający się z prezydenta, wiceprezydenta, wójta i pięciu radców. Rajcy nadal zasiadali w radzie dożywotnio, a prezydent i wiceprezydent mieli być wybierani co roku w drodze wyborów pośrednich.

Po zajęciu Poznania przez wojska pruskie w 1793 r. reorganizacji uległy instytucje miejskie, został powołany prezydent miasta, syndyk, kanclerz i dwaj radni, a od 1794 r. dyrektor policji. W 1795 r. powołano nową radę miejską o ograniczonych kompetencjach, w jej skład wchodziło ośmiu radnych. W czasach Księstwa Warszawskiego, m.in. na mocy postanowień Konstytucji 3-go Maja, zmieniono strukturę władz miejskich. Od 1807 r. rada miejska Poznania miała liczyć dziewięciu rajców wybieranych z trzech cyrkułów. Już w kwietniu 1809 r. ustrój miasta zorganizowano według wzorów francuskich, wówczas rada miejska, zwana Radą Municypalną składała się z 30 radnych, których wybór odbywał się dwustopniowo. Najpierw obywatele miasta na zgromadzeniach gminnych wybierali 60 kandydatów, po czym król zatwierdzał 30 z nich. Do zadań rady należało przede wszystkim układanie budżetu oraz wszelkie sprawy finansowe miasta. Władze Poznania funkcjonowały na tych zasadach do 1832 r., kiedy to postanowiono, że rada miejska będzie się składała z 24 radnych. Czynne prawa wyborcze otrzymali jedynie obywatele, którzy posiadali na terenie miasta nieruchomości o wartości co najmniej 1000 talarów lub mogli udokumentować roczne dochody na odpowiednim poziomie. Bierne prawo wyborcze przysługiwało natomiast obywatelom, którzy posiadali nieruchomości o wartości nie mniejszej niż 3000 talarów. Wprowadzenie cenzusu majątkowego niewątpliwie faworyzowało bogatszą część mieszczan, głównie Niemców i Żydów. Niemniej jednak Polacy odgrywali w poznańskiej radzie znaczącą rolę. W owym czasie zasiadali w niej m.in. Karol Marcinkowski (w latach 1843-1844 wiceprzewodniczący), Ludwik Gąsiorowski (z przerwami w l. 1842-1853), Hipolit Cegielski (w l. 1850-1864) oraz dr Teofil Matecki. Nowe zasady wyboru władz miejskich zostały wprowadzone w Poznaniu w latach pięćdziesiątych XIX w. i obowiązywały aż do 1919 r. Na mocy pruskiej ordynacji gminnej z 31 stycznia 1851 r. i ordynacji miejskiej z 30 maja 1853 r. wprowadzono przepisy, na podstawie których radnych wybierały trzy klasy wyodrębnione ze względu na stan majątkowy (szczególnie uprzywilejowani byli właściciele domów). W konsekwencji np. w 1874 r. uprawnionych do udziału w głosowaniu było jedynie 6,5% ogółu obywateli miasta. Wybory 36 radnych odbywały się co roku w trybie jawnym. W radzie zasiadali najczęściej kupcy, prawnicy i urzędnicy. Pod względem narodowościowym przeważali Niemcy, co nie odzwierciedlało ich liczebności wśród mieszkańców miasta. W 1900 r., w związku z przyłączeniem do Poznania Jeżyc, Łazarza i Wildy, powiększono skład rady do 60 deputowanych. Stan ten obowiązywał aż do wybuchu powstania wielkopolskiego, 14 stycznia 1919 r. Komisariat Naczelnej Rady Ludowej zwiesił działalność poznańskiej rady miejskiej wybranej za czasów pruskich, a 11 lutego dokonał jej rozwiązania. Do 8 kwietnia 1919 r., czyli do momentu ukonstytuowania się nowej rady miejskiej, organem ją zastępującym była Rada Ludowa miasta Poznania.

Pierwsze wybory samorządowe po odzyskaniu przez Polskę niepodległości odbyły się 23 marca 1919 r. Nowy regulamin wybroczy zniósł cenzus majątkowy, a ustanawiał wybory powszechne, równe, tajne i bezpośrednie. Dzięki temu, po raz pierwszy w wyborach mogły brać udział kobiety. Nadal obowiązywała też pruska ordynacja miejska z 30 maja 1853 r., w świetle której rada miejska była organem stanowiącym we wszystkich sprawach miasta (o ile nie były zastrzeżone dla Magistratu) i kontrolującym administrację oraz gospodarkę gminną. Spośród 60 radnych wybranej w 1919 r. Rady Miejskiej Poznania 41 pochodziło z listy polskiej, 17 z niemieckiej, jeden z żydowskiej i jeden z socjaldemokratycznej. Na Przewodniczącego Rady Miejskiej wybrano wówczas Władysława Mieczkowskiego. Zasadnicze zmiany wprowadzono po wejściu w życie ustawy o częściowej zmianie samorządu terytorialnego z 23 marca 1933 r. (Dz.U. 1933 nr 35 poz. 294), która ograniczała uprawnienia samorządu miejskiego na rzecz Zarządu Miejskiego na czele z prezydentem, który od tej pory sprawował funkcję przewodniczącego Rady Miejskiej. Nowa ustawa wprowadzała daleką idący nadzór państwowy nad samorządem, m.in. związany z budżetem miasta. W 1933 r. uchwalono również nowy regulamin wyborczy do rad miejskich, który wprowadził bierne prawo wyborcze od 30. roku życia (wcześniej było to 25 lat), a kadencję rady przedłużono z czterech do pięciu lat, zwiększono też liczbę radnych z 60 do 64 osób. Pierwsze wybory pod nową ustawą wygrał w Poznaniu Obóz Narodowy (endecja), który obsadził 35 mandatów. W nowo wybranej radzie bardzo szybko doszło do konfliktu na tle powołania nowego prezydenta, którego kandydatura nie została zaakceptowana przez Ministra Spraw Wewnętrznych, ten zaś 1 października 1934 r. powołał na stanowisko tymczasowego prezydenta miasta Poznania pułk. dypl. Erwina Więckowskiego. Decyzja ta spotkała się ze sprzeciwem Rady Miejskiej, która nie zgadzając się z decyzją ministra wystąpiła z wnioskiem o wniesienia skargi do Najwyższego Trybunału Administracyjnego. Odpowiedzią ze strony Ministra Spraw Wewnętrznych, jako organu nadzorczego, było rozwiązanie Rady Miejskiej Poznania z dniem 25 września 1935 r. Reaktywowana na mocy wyroku Trybunału z 7 grudnia 1936 r. poznańska Rada Miejska zebrała się na pierwszym posiedzeniu 18 stycznia 1937 r. Nie mogąc jednak dokonać wyboru prezydenta, 25 stycznia 1937 r. została ponownie rozwiązana. W tym czasie funkcje Rady Miejskiej pełnił zastępczo Magistrat. W wyniku nowych wyborów 18 grudnia 1938 r w rozszerzonej do 72 osób Radzie Miejskiej aż 52 mandaty przypadły endecji.

W chwili wybuchu II wojny światowej Poznaniem rządził komisaryczny prezydent Tadeusz Ruge, który 3 września 1939 r. opuścił miasto. W tej sytuacji 5 września 1939 r. zebrała się zdekompletowana Rada Miejska w celu powołania nowego prezydenta, stanowisko to zaproponowano Cyrylowi Ratajskiemu, który utrzymał je do 14 września 1939 r. Po wkroczeniu do Poznania we wrześniu 1939 r., niemieckie władze wojskowe rozwiązały polską Radę Miejską. Z początkiem 1940 r. zaczęła obowiązywać w Poznaniu niemiecka ustawa gminna (Deutsche Gemeindeordnung) z 1935 r., która znosiła radę miejską jako organ kolegialny, w zamian wprowadzając instytucję powoływanych przez pełnomocnika NSDAP na sześcioletnią kadencję radców (Ratsherren), do zadań których należało m.in. udzielanie burmistrzowi rad i opinii. W styczniu 1940 r. namiestnik Rzeszy w Kraju Warty Arthur Greiser powołał przy Nadburmistrzu Poznania Gerhardzie Schefflerze co najmniej 28 radców (ich skład zmieniał się w kolejnych latach). Najczęściej byli to urzędnicy, funkcjonariusze partyjni, ale też przedstawiciele przedwojennej mniejszości niemieckiej, którzy odegrali kluczową rolę w krzewieniu niemieckiej kultury na terenie Poznania, tj. Alfred Lattermann (1894-1945) czy Kurt Lück.

Strukturę i formy działalności samorządu miejskiego w okresie powojennym regulował Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 23 listopada 1944 r. o organizacji i zakresie działania samorządu terytorialnego^[17]. Nowe regulacje prawne sprawiły, że miejski samorząd stał się organem fasadowym. Pierwsze po wyzwoleniu Poznania posiedzenie rady miejskiej, zwanej wówczas Miejską Radą Narodową odbyło się 26 marca 1945 r. w gmachu Zarządu Miejskiego przy ul. Matejki 49. W skład Rady wchodziło początkowo 58 delegatów wyznaczonych przez partie tzw. Bloku Demokratycznego. Podziału mandatów dokonał tymczasowy prezydent miasta Feliks Maciejewski. Wszyscy delegaci automatycznie stali się radnymi, jednak nie było wśród nich ani jednej osoby wchodzącej w skład przedwojennej Rady Miejskiej. Przewodniczącym Prezydium MRN został przedwojenny działacz poznańskich związków robotniczych, a następnie członek Polskiej Partii Robotniczej, Zygmunt Piękniewski. W początkowym okresie liczebność Miejskiej Rady Narodowej ulegała ciągłym zmianom, lipcu 1945 r. liczyła ona już 72 radnych, a w maju 1946 r. - 80. Zwiększał się też udział partyjnych delegatów, przy rosnącym udziale PPR/PZPR, która w 1950 r. obsadzała ponad połowę składu Rady. W latach 1945-1950 radnymi miejskimi były w sumie 224 osoby, a liczne zmiany w składzie MRN wpływały negatywnie na jakość jej działalności. Władze państwowe i partyjne dbały o właściwy profil klasowy miejskich radnych, w 1950 r. w MRN znajdowało się 29 robotników, 35 pracowników umysłowych, pięciu nauczycieli, dwóch rzemieślników oraz po jednym rolniku, kupcu i wojskowym. Udział kobiet w pracach MRN był sporadyczny. Sesje MRN odbywały się początkowo w gmachu Zarządu Miejskiego przy ul. Matejki 49, od 25 maja 1945 r. w Sali Królewskiej Ratusza, a od 6 października 1949 r. w tzw. Nowym Ratuszu (ob. Zamek Cesarski w Poznaniu). W 1973 r. liczbę radnych powiększono do 120 osób, powołano też przewodniczącego i wiceprzewodniczącego Miejskiej Rady Narodowej Miasta Poznania, przy czym mogły to być, i były, osoby nie będące radnymi. W 1975 r. na skutek nowego podziału administracyjnego kraju 80 dotychczasowych radnych miejskich stało się automatycznie radnymi Wojewódzkiej Rady Narodowej, a wszyscy radni dzielnicowi - 359 osób - awansowali na radnych miejskich. W następnej kadencji wybrano 150 radnych.

Poza wyjątkowymi sytuacjami, Rada Miasta Poznania obraduje w dawnym kolegium jezuitów, dziś będącym zabytkowym gmachem Urzędu Miasta Poznania przy Placu Kolegiackim 17.

Sala Sesyjna (S2) Urzędu Miasta Poznania została odrestaurowana, odsłaniając XVIII-wieczne freski autorstwa franciszkanina o. Adama Swacha. Malowidła te przedstawiają sceny biblijne, świętych z zakonu jezuitów oraz Jana Kazimierza Wazę w stroju kardynalskim. Pierwotnie sala pełniła funkcję refektarza kolegium jezuickiego. Po kasacie zakonu w 1773 r. freski zostały zamalowane, a budynek przeznaczono na cele świeckie. Odkrycia malowideł dokonano w 2018 r., a pełna renowacja zakończyła się w 2023 r.^[18]

Poza salą sesyjną (S2) radni mają do dyspozycji dwie inne sale sesyjne, a także pokoje radnych zlokalizowanych na parterze budynku, gdzie znajdują się m.in. skrytki pocztowe i miejsca do spotkań z mieszkańcami.

W pierwszej połowie XVI w. powstała w Poznaniu biblioteka rady miejskiej, jedyna na terenie miasta biblioteka świecka, jedna z najstarszych tego typu placówek w Polsce. Znajdowała się w sali sądowej ratusza i była przeznaczona dla członków magistratu jako pomoc w sprawowaniu władzy. Kupowano do niej głównie dzieła prawnicze i historyczne potrzebne członkom rady w codziennej praktyce. Licząca ok. 30 000 dzieł biblioteka Rady Miejskiej znajdowała się w Ratuszu aż do II wojny światowej, uległa zagładzie podczas walk o Poznań 30 stycznia 1945 r. (po wojnie zdołano ocalić przeszło 900 tomów). Najstarsza część biblioteki zawierająca m.in. inkunabuły podczas II wojny została przewieziona do Obrzycka, obecnie znajduje się w zbiorach Biblioteki Raczyńskich.

Wybory do Rady Miasta Poznania odbyły się 7 kwietnia 2024 r.^[19]

Koalicyjny Komitet Wyborców Koalicja Obywatelska zdobył 49,09% głosów, KWW Zjednoczona Prawica - Poznań 18,04%, KWW Lewica 12,04%, zaś KWW Trzecia Droga 2050 Szymona Hołowni - Polskie Stronnictwo Ludowe 11,58% wszystkich głosów^[20]. Swoich przedstawicieli do Rady Miasta Poznania nie wprowadziły pozostałe zarejestrowane komitety wyborcze: Społeczny Poznań i Konfederacja Propolska.

• Przewodniczący Rady Miasta Poznania IX kadencji - Grzegorz Ganowicz
• Wiceprzewodniczący Rady - Łukasz Kapustka, Andrzej Rataj, Mateusz Rozmiarek

Radni Miasta Poznania według klubów i okręgów wyborczych^[21][a]

Okręg wyborczy[4]	Klub Radnych Koalicji Obywatelskiej	Klub Radnych Lewica Polska 2050	Klub Radnych Prawo i Sprawiedliwości
I (Wilda, Św. Łazarz, Jeżyce)	Justyna Kuberka Marta Mazurek Łukasz Mikuła	Dorota Bonk-Hammermeister	Ewa Jemielity
II (Sołacz, Nowe Winogrady Południe, Nowe Winogrady Północ, Nowe Winogrady Wschód, Wola, Krzyżowniki-Smochowice, Stare Winogrady, Winiary)	Małgorzata Dudzic-Biskupska Paweł Matuszak Andrzej Prendke	Halina Owsianna	Mateusz Rozmiarek
III (Szczepankowo-Spławie-Krzesinki, Stare Miasto, Główna, Antoninek-Zieliniec-Kobylepole, Chartowo, Ostrów Tumski-Śródka-Zawady-Komandoria, Warszawskie-Pomet-Maltańskie)	Wojciech Chudy Monika Danelska Andrzej Rataj Marek Sternalski	Przemysław Plewiński	Sara Szynkowska vel Sęk
IV (Świerczewo, Głuszyna, Krzesiny-Pokrzywno-Garaszewo, Rataje, Starołęka-Minikowo, Żegrze, Zielony Dębiec)	Grzegorz Jura Katarzyna Pampuch Tomasz Wierzbicki	Łukasz Kapustka Tomasz Lewandowski	Przemysław Alexandrowicz
V (Stary Grunwald, Ogrody, Fabianowo-Kotowo, Górczyn, Grunwald Północ, Grunwald Południe, Ławica, Kwiatowe, Junikowo)	Magdalena Antolczyk Zuzanna Bartel Bartłomiej Ignaszewski Wojciech Kręglewski Tomasz Stachowiak		Klaudia Strzelecka
VI (Naramowice, Umultowo, Piątkowo Północ, Kiekrz, Piątkowo, Podolany, Strzeszyn, Morasko-Radojewo)	Grzegorz Ganowicz Maria Lisiecka-Pawełczak Marcin Ruta Małgorzata Woźniak	Adam Szabelski	Zbigniew Czerwiński

W wyborach do Rady Miasta Poznania 7 kwietnia 2023 r. wybrani zostali ponadto: Jacek Jaśkowiak, wybrany na Prezydenta Miasta Poznania, oraz Mariusz Wiśniewski, powołany na stanowisko Zastępcy Prezydenta Miasta Poznania.

Wybory do Rady Miasta Poznania odbyły się 21 października 2018 r.^[22]

Była to pierwsza pięcioletnia kadencja samorządu terytorialnego^[23].

Koalicyjny Komitet Wyborców Platforma.Nowoczesna Koalicja Obywatelska zdobył 46,83% głosów, KWW Prawo i Sprawiedliwość 22,05%%, KWW Lewica 10,05%, zaś KWW Społeczna Koalicja „Prawo do Miasta” 8,86% wszystkich głosów^[24]. Swoich przedstawicieli do Rady Miasta Poznania nie wprowadziły pozostałe zarejestrowane komitety wyborcze: Kukiz'15, Poznań od Nowa Inicjatywa Społeczna oraz KWW Jarosława Pucka Dobro Miasta.

• Przewodniczący Rady Miasta Poznania VIII kadencji - Grzegorz Ganowicz
• Wiceprzewodniczący Rady - Przemysław Alexandrowicz, Agnieszka Lewandowska, Halina Owsianna

Radni Miasta Poznania według klubów i okręgów wyborczych^[25][b]

Okręg wyborczy[4]	Klub Radnych Koalicji Obywatelskiej	Klub Radnych Prawo i Sprawiedliwość	Klub Radnych Wspólny Poznań
I (Wilda, Św. Łazarz, Jeżyce)	Katarzyna Kierzek Koperska[c] Marta Mazurek Łukasz Mikuła Filip Olszak	Lidia Dudziak	Dorota Bonk-Hammermeister
II (Sołacz, Nowe Winogrady Południe, Nowe Winogrady Północ, Nowe Winogrady Wschód, Wola, Krzyżowniki-Smochowice, Stare Winogrady, Winiary)	Małgorzata Dudzic-Biskupska Artur Gorwa Paweł Matuszak Konrad Zaradny[d]	Mateusz Rozmiarek	Halina Owsianna
III (Szczepankowo-Spławie-Krzesinki, Stare Miasto, Główna, Antoninek-Zieliniec-Kobylepole, Chartowo, Ostrów Tumski-Śródka-Zawady-Komandoria, Warszawskie-Pomet-Maltańskie)	Wojciech Chudy Monika Danelska Andrzej Rataj Marek Sternalski	Michał Grześ Sara Szykowska vel Sęk
IV (Świerczewo, Głuszyna, Krzesiny-Pokrzywno-Garaszewo, Rataje, Starołęka-Minikowo, Żegrze, Zielony Dębiec)	Agnieszka Lewandowska Artur Gumny Dominika Król[e] Grzegorz Jura Mariusz Wiśniewski[f]	Przemysław Alexandrowicz Łukasz Kapustka	Henryk Kania Tomasz Lewandowski[g]
V (Stary Grunwald, Ogrody, Fabianowo-Kotowo, Górczyn, Grunwald Północ, Grunwald Południe, Ławica, Kwiatowe, Junikowo)	Marta Ciesielska Bartłomiej Ignaszewski[h] Jacek Jaśkowiak[i] Wojciech Kręglewski Anna Wilczewska Tomasz Stachowiak	Klaudia Strzelecka Krzysztof Rosenkiewicz
VI (Naramowice, Umultowo, Piątkowo Północ, Kiekrz, Piątkowo, Podolany, Strzeszyn, Morasko-Radojewo)	Grzegorz Ganowicz Maria Lisiecka-Pawełczak Małgorzata Woźniak	Ewa Jemielity	Przemysław Polcyn Paweł Sowa

Rozdział „Historia” został opracowany w oparciu o poniższe pozycje bibliograficzne:

• Dzieje Poznania, t. 1-2, red. J. Topolski, L. Trzeciakowski, Poznań 1988-1998.
• Przemysław Matusik, Historia Poznania, t. IV (1945-2026), Poznań 2021.
• Eugenia Podbierowa, Ustrój władz miejskich miasta Poznania i główne kierunki ich działalności w latach 1945-1950, Poznań 1967.
• Andrzej Sarnowski, Skład i organy Miejskiej Rady Narodowej (26 III 1945-3 VI 1950), Kronika Miasta Poznania 47 (1979), nr 1, s. 33-44.
• Władze miasta Poznania, t. I (1253-1793), opr. J. Wiesiołowski, Z. Wojciechowska, Poznań 2003.
• Władze miasta Poznania, t. II (1793-2003). Wykaz członków władz miasta 1253-2003, Poznań 2003.
• Elżbieta Wojcieszyk, Działalność Rady Miejskiej Miasta Poznania w latach 1919–1939 i losy poznańskich radnych, Poznań 2011.