Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Nonan


Nonan
Ogólne informacje
Charakterystyka fizyczna
bezbarwna ciecz o charakterystycznym zapachu[2]
Wzór Hilla

C9H20

Inne wzory

CH3−(CH2)7−CH3

Masa molowa

128,2 g/mol

Identyfikacja
Numer CAS

111-84-2

PubChem

8141

Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Nonan, C9H20 – organiczny związek chemiczny z szeregu homologicznego alkanów. Jest bezbarwną cieczą o charakterystycznym zapachu, praktycznie nierozpuszczalną w wodzie[2], o gęstości 0,72 g/cm³[3.1].

Izomery

Istnieje 35 izomerów strukturalnych o wzorze C9H20[6][7][8], nazywanych tradycyjnie nonanami. Zgodnie z nomenklaturą IUPAC nazwę nonan ma jedynie izomer liniowy zwany zwyczajowo n-nonanem, natomiast pozostałe izomery rozgałęzione są alkilowymi pochodnymi niższych alkanów.

Lista izomerów nonanu (nie uwzględniając enancjomerów)[6][7][8]:

  • nonan (n-nonan)
Pochodne oktanu
Pochodne heptanu
  • 3-etyloheptan
  • 4-etyloheptan
  • 2,2-dimetyloheptan
  • 2,3-dimetyloheptan
  • 2,4-dimetyloheptan
  • 2,5-dimetyloheptan
  • 2,6-dimetyloheptan
  • 3,3-dimetyloheptan
  • 3,4-dimetyloheptan
  • 3,5-dimetyloheptan
  • 4,4-dimetyloheptan
Pochodne heksanu
  • 2-metylo-3-etyloheksan
  • 2-metylo-4-etyloheksan
  • 3-metylo-3-etyloheksan
  • 3-metylo-4-etyloheksan
  • 2,2,3-trimetyloheksan
  • 2,2,4-trimetyloheksan
  • 2,2,5-trimetyloheksan
  • 2,3,3-trimetyloheksan
  • 2,3,4-trimetyloheksan
  • 2,3,5-trimetyloheksan
  • 2,4,4-trimetyloheksan
  • 3,3,4-trimetyloheksan
Pochodne pentanu
  • 3,3-dietylopentan
  • 2,2-dimetylo-3-etylopentan
  • 2,3-dimetylo-3-etylopentan
  • 2,4-dimetylo-3-etylopentan
  • 2,2,3,3-tetrametylopentan
  • 2,2,3,4-tetrametylopentan
  • 2,2,4,4-tetrametylopentan
  • 2,3,3,4-tetrametylopentan

Przypisy

  1. ↑ P-21.2.1 Węglowodory, [w:] Henri A. Favre, Warren H. Powell, Nomenklatura związków organicznych. Rekomendacje IUPAC i nazwy preferowane 2013, Komisja Terminologii Chemicznej Polskiego Towarzystwa Chemicznego (tłum.), wyd. 5, Narodowy Komitet Międzynarodowej Unii Chemii Czystej i Stosowanej, [2023], s. 125 [zarchiwizowane 2026-02-17].
  2. ↑ a b c d e f g h i j k n-Nonane, [w:] GESTIS-Stoffdatenbank [online], Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung, ZVG: 29230 [dostęp 2017-10-30] (niem. • ang.).
  3. ↑ CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M. Haynes (red.), wyd. 97, Boca Raton: CRC Press, 2016, ISBN 978-1-4987-5429-3, OCLC 961861918 (ang.).
    1. ↑ a b c d e f S. 3-420.
    2. ↑ a b c S. 6-77.
    3. ↑ S. 5-175.
    4. ↑ a b c d e S. 6-246.
    5. ↑ a b c d e S. 6-193.
    6. ↑ a b c d S. 15-18.
    7. ↑ a b S. 5-159.
  4. ↑ Nonan [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: 296821 [dostęp 2017-10-30].
  5. ↑ Nonan (nr 296821) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski. [dostęp 2017-10-30]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
  6. ↑ a b Isomers of Alkanes [online], www.kentchemistry.com [dostęp 2021-02-23] (ang.).
  7. ↑ a b Formula Browser. Formulas which begin with C9H20 [online], webbook.nist.gov [dostęp 2021-02-23] (ang.).
  8. ↑ a b Isomers of Nonane [online], www.3rd1000.com [dostęp 2021-02-23] (ang.).