Muzeum Martyrologii Wielkopolan – Fort VII w Poznaniu
| Oddział Muzeum Martyrologicznego w Żabikowie | |
 Wejście do Fortu VII w Poznaniu | |
| Państwo | |
|---|---|
| Adres |
ul. Polska |
| Data założenia |
1963/1979 |
| Zakres zbiorów |
pamiątki historyczne |
Położenie na mapie Poznania  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego  | |
 52°25′01,272″N 16°52′07,036″E/52,417020 16,868621
| |
| Strona internetowa | |
Muzeum Martyrologii Wielkopolan – Fort VII – muzeum martyrologiczne, zlokalizowane w Poznaniu, na terenie dawnego Fortu VII (Colomb) przy ul. Polskiej, na obszarze SIM Ogrody[1], na osiedlu samorządowym Wola[2].
Do 31 grudnia 2024 stanowiło oddział Wielkopolskiego Muzeum Niepodległości.
Od 1 stycznia 2025 roku jest częścią Muzeum Martyrologicznego w Żabikowie[3], wpisanego do wykazu muzeów, prowadzonego przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, zgodnie z art. 5b ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach[4].
Charakterystyka
Siedzibą jest jeden z osiemnastu fortów Twierdzy Poznań, którego budowę ukończono w 1880. W czasie II wojny światowej pełnił rolę niemieckiego nazistowskiego obozu zagłady dla Polaków (choć oficjalnie był obozem przejściowym dla ludności cywilnej).
Muzeum dokumentuje męczeństwo Polaków w czasie okupacji niemieckiej. Eksponaty udostępnione zwiedzającym to przede wszystkim: korespondencja obozowa, przedmioty codziennego użytku, fotografie i dokumenty więźniów, dokumenty wydawane przez okupanta, różańce, przedmioty z chleba i inne. Kartoteki (5000 sztuk) stanowią ważne źródło dla badań historycznych. Korzystają z nich m.in. naukowcy i Instytut Pamięci Narodowej.
Muzeum początkami sięga roku 1963. Wtedy, dzięki staraniom Stanisława Gębczyńskiego (członka Związku Bojowników o Wolność i Demokrację)[5], powstała Izba Pamięci Narodowej, otwierana tylko z okazji dnia Wszystkich Świętych i czasowo w kwietniu (Miesiąc Pamięci Narodowej). W 1976 podjęto decyzję o powołaniu większej placówki. Otwarto ją 31 sierpnia 1979 jako oddział Muzeum Historii Ruchu Robotniczego im. Marcina Kasprzaka. Do końca 2024 było oddziałem Wielkopolskiego Muzeum Niepodległości[3].
Ekspozycji towarzyszą tablice pamiątkowe umieszczone na ścianach fortu, upamiętniające ofiary tutejszego obozu.
Przypisy
- ↑ Mapa jednostek obszarowych Poznania - Zarząd Dróg Miejskich w Poznaniu. [dostęp 2026-07-13].
- ↑ Osiedle Wola – Osiedla – Poznan.pl [online], www.poznan.pl [dostęp 2026-07-13] (pol.).
- ↑ a b Uchwała nr VI/134/24 Sejmiku Województwa Wielkopolskiego z dnia 28 października 2024 r. w sprawie podziału Wielkopolskiego Muzeum Niepodległości. Dziennik Urzędowy Województwa Wielkopolskiego. [dostęp 2025-02-23]. (pol.).
- ↑ Ustawa z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (Dz. U. z 1997 r. Nr 5, poz. 24 (ISAP))
- ↑ Paul Urszula: Płk Stanisław Gębczyński. Z żałobnej karty.. Kronika Miasta Poznania nr 3/1971. s. 97. [dostęp 2012-12-31]. (pol.)., fot.
Bibliografia
- Poznańskie muzea, Wydawnictwo Miejskie, Poznań, 2009, ss.20-21, ISBN 978-83-7503-081-5
- Włodzimierz Łęcki, Poznań - przewodnik po zabytkach i osobliwościach miasta dla przybyszów z dalszych i bliższych stron, wyd. Zysk i S-ka, Poznań, 2010, s. 232-233, ISBN 978-83-7506-466-7
- Włodzimierz Łęcki, Piotr Maluśkiewicz, Poznań od A do Z, Poznań: KAW, 1986, s. 39, ISBN 83-03-01260-6, OCLC 835895412.