Magik (raper)

Magik, dawniej Mag Magik I, właściwie Piotr Łuszcz (ur. 18 marca 1978 w Jeleniej Górze, zm. 26 grudnia 2000 w Katowicach^[5]) – polski raper, autor tekstów i producent muzyczny, znany z działalności w zespołach Kaliber 44 i Paktofonika. Współtwórca górnośląskiej sceny hip-hopowej. Laureat Fryderyka za album Kinematografia Paktofoniki, natomiast z Kalibrem 44 do nagrody nominowany był trzykrotnie.

W 2011 sklasyfikowany na ósmym miejscu listy trzydziestu najlepszych polskich raperów według magazynu „Machina”^[6]. Rok później znalazł się na pozycji jedenastej analogicznego zestawienia serwisu Porcys^[7].

Urodził się 18 marca 1978 w Jeleniej Górze w rodzinie robotniczej. Jego ojciec pracował w hucie, a matka była sprzątaczką^[8][9]. Kiedy miał trzy lata, przeprowadził się z matką i siostrą na Górny Śląsk^[10]. Hip-hopem zainteresował się w 1991, będąc uczniem siódmej klasy szkoły podstawowej^[11]. Początkowo rapował na podwórku i pobliskim boisku z kolegą, Marcinem Martenem^[8][11]. Zgodnie ze słowami jego matki, Łuszcz w okresie nauki w szkole podstawowej często oglądał kanał muzyczny MTV oraz interesował się głównie twórczością czarnoskórych wykonawców i amerykańskim hip-hopem^[12]. Rodzice, zauważywszy pasję syna, kupili mu komputer Commodore 64, na którym tworzył muzykę^[12]. Podkłady do swoich tekstów tworzył również na komputerze domowym Amiga 500^[8][11].

Ukończył Technikum Elektromechaniczne w Zespole Szkół Technicznych im. gen. Sylwestra Kaliskiego w Katowicach^[13]. Po zakończeniu nauki w technikum wielokrotnie podejmował prace dorywcze, nie był jednak w stanie sprostać rygorowi pracy zawodowej i poświęcił się muzyce^[14].

W 1992 nawiązał współpracę z raperem Jajonaszem, z którym założył grupę Young Rappers^[11]. W 1993 obaj dołączyli do grupy Kaliber 44, powstałej z inicjatywy Michała Martena i Marcina Martena^[15]. Zespół zadebiutował w 1996 utworem „Do boju Zakon Marii”, który ukazał się na kompilacji pt. S.P. wydanej nakładem wytwórni muzycznej S.P. Records^[11]. W tym samym roku, nakładem S.P. Records, ukazał się pierwszy album grupy, pt. Księga Tajemnicza. Prolog^[16], który cieszył się dużą popularnością i uznaniem wśród krytyków, jak i fanów, sprzedając się w nakładzie prawie pół miliona egzemplarzy, zostając drugim pod względem wielkości sprzedaży albumem hip-hopowy w Polsce^[17][11]. Zapowiedzią albumu był maxi-singiel Magia i Miecz, który składał się z trzech utworów w tym „+ i -” którego treść dotyczyła obaw Łuszcza przed zarażeniem wirusem HIV^[8]. Członkowie grupy wykonywaną muzykę określili jako hardcore psycho rap^[8][18]. W listopadzie 1997 na kompilacji Hip-Hopla został opublikowany utwór „Może tak, może nie”, który był zapowiedzią drugiego albumu grupy^[11]. W 1998 roku ukazał się odmienny stylistycznie w stosunku do debiutanckiego album pt. W 63 minuty dookoła świata, promowany singlem „Film”. Tytułowy utwór z singla był także notowany na listach przebojów Polskiego Radia Szczecin i Programu Trzeciego PR, oraz awansował na 2. miejsce listy bestsellerów^[19][20]. Do utworu zrealizowano także teledysk. Drugi album grupy również cieszył się powodzeniem, w ciągu ośmiu miesięcy uzyskując status złotej płyty, przekraczając nakład 100 tysięcy sprzedanych egzemplarzy^[21], w 2020 uzyskując platynę^[22].

W 1998, w wyniku nieporozumień na tle artystycznym z pozostałymi członkami grupy, Łuszcz odszedł z grupy Kaliber 44^[11].

Na początku 1998 w katowickim „Mega Clubie” poznał Sebastiana „Rahima” Salberta, z którym kilka tygodni później założyli zespół Paktofonika z Wojciechem „Fokusem” Alszerem^{[8][23][24][25]}. W październiku 1998 kolektyw napisał pierwsze wspólne piosenki: „Priorytety”, „Ja to ja” i „Gdyby”, a wiosną 2000 podpisał kontrakt płytowy z wytwórnią Gigant Records. Łuszcz następnie wyjechał z Fokusem i Rahimem do Witten, gdzie nagrali utwór „2 kilo” z niemieckimi artystami. Nagrali również freestyle’e, w których uczestniczyli Magik, Fokus, Kams i L.O. 18 grudnia 2000 wydali album pt. Kinematografia, zawierający 16 utworów^[8]. W pochodzącym z albumu utworze „Jestem Bogiem” wykorzystano fragment wulgarnej wypowiedzi telefonicznej anonimowej osoby, która pojawiła się w audycji na żywo w Radiu Maryja, znanej jako Trzy słowa do ojca prowadzącego.

Pomimo sukcesów dochodziło do konfliktów na tle artystycznym pomiędzy Łuszczem a Alszerem^[1].

26 grudnia 2000^[26], osiem dni po premierze płyty Kinematografia, rankiem o godz. 6:15 Łuszcz wyskoczył z dziewiątego piętra przez okno swojego mieszkania w Katowicach-Bogucicach^[27]. W stanie ciężkim został przetransportowany do szpitala, gdzie ok. godz. 6:45 zmarł^[8]. Domniemaną przesłanką jego działania, zasugerowaną przez „Rahima”^[25], była próba uniknięcia zasadniczej służby wojskowej poprzez symulowanie złego stanu zdrowia psychicznego, które w konsekwencji doprowadziło do rzeczywistego uszczerbku na zdrowiu^[9]. Rahim w wywiadach podawał także opcję, że Magik popełnił samobójstwo, ponieważ cierpiał na depresję maniakalną^[28][29].

Po śmierci Magika niektórzy słuchacze uznali utwór „+ i -” Kalibra 44 za zapowiedź późniejszego samobójstwa Łuszcza, a niektórzy doszukiwali się nawet ukrytego znaczenia piosenki, puszczając utwór od tyłu^[30].

Był autorem i współautorem kilkudziesięciu tekstów na potrzeby grup Kaliber 44 i Paktofonika^[31]. Napisał m.in. utwory „+ i -” oraz „Usłysz mój głos”, które również wyprodukował^[31]. Ponadto był autorem tekstów do utworów „Nasze mózgi wypełnione są marią” i „Psychoza”, opublikowanych na albumie Księga Tajemnicza. Prolog Kaliber 44^[31]. Jako producent przy nagraniach grupy współpracował z raperem Jajonaszem, z którym zrealizował m.in. utwory „Bierz mój miecz i masz” i „Do boju Zakon Marii”^[31].

Na debiutancki album grupy Paktofonika pt. Kinematografia był współautorem tekstów do utworów: „Rób co chcesz”, „Lepiej być nie może”, „Jestem Bogiem”, „Nie ma mnie dla nikogo”, „Chwile ulotne”, „ToNieMY”, „Ja to ja”, „Gdyby…” i „Priorytety”, poza tym samodzielnie napisał utwory: „Nowiny” i „Wc [Sot]”^[32][13].

W 2002 ukazał się album Paktofoniki pt. Archiwum kinematografii, na którym zostały opublikowane m.in. nagrania z udziałem Łuszcza, które nie ukazały się na albumie Kinematografia^[33][34]. 21 marca 2003 w katowickim Spodku odbył się pożegnalny koncert zespołu, po którym jego członkowie Fokus i Rahim ogłosili rozwiązanie grupy^[8][35]. Gustaw, właściciel wytwórni muzycznej Gigant Records, opisał rapera jako człowieka, który bez przerwy zajmował się muzyką i nie umiał oddzielić sztuki od rzeczywistości^[36].

O ostatnich dwóch latach życia Łuszcza i zespole Paktofonika opowiada fabularyzowany film Leszka Dawida Jesteś Bogiem (2012)^[37][38][39] ze scenariuszem autorstwa Macieja Pisuka, który to ukazał się 16 grudnia 2008 nakładem oficyny Krytyka Polityczna w książce pt. Paktofonika. Przewodnik Krytyki Politycznej (ISBN 978-83-61006-49-7)^[40][41]. W tym samym roku do sprzedaży trafiła przybliżona biografia Paktofoniki pt. Jesteś Bogiem. Historia Paktofoniki (ISBN 978-83-62467-78-5) autorstwa Macieja Pisuka^[42].

Mieszkał w Katowicach w dzielnicy Bogucice^[8]. Miał żonę Justynę, którą poznał w 1993 na koncercie rockowym w Mega Clubie w Katowicach^[8][1][14]. Urodził mu się syn Filip^[8], który również został raperem, posługującym się pseudonimami Fejz oraz Fejzjestm^[43].

Kaliber 44 Triangle of the Truth (1992, jako Trójkąt Prawdy, demo, wydanie własne) Usłysz nasze demo (niewydany bootleg utworów z 1992–1994) Demo 1995r. (1995, demo, wydanie własne) Księga Tajemnicza. Prolog (1996, S.P. Records, album)[31] Magia i miecz (1996, S.P. Records, singel)[44] W 63 minuty dookoła świata (1998, S.P. Records, album)[45] Film (1998, S.P. Records, singel)[46]

Paktofonika Kinematografia (2000, Gigant Records, album)[32] Jestem Bogiem (2001, Gigant Records, EP)[47] Archiwum kinematografii (2002, Gigant Records, album)[48]

Kompilacje różnych wykonawców S.P. (Kaliber 44 – „Do boju zakon marii”, 1996, S.P. Records)[49] Hip-Hopla (Kaliber 44 – „A może tak, a może nie”, 1997, S.P. Records)[50] Usta miasta kast (Magik – „A robi się to tak…”, 2000, Gigant Records)[51]

• Do utworu „+ i -” z albumu Księga Tajemnicza. Prolog – Kaliber 44 (1996)
• Do utworu „Magia i miecz” – Kaliber 44 (1996)

• 1996: Nominacja do nagrody polskiego przemysłu fonograficznego Fryderyka w kategorii album Album roku – muzyka alternatywna za album Księga Tajemnicza. Prolog – Kaliber 44^[52].
• 1996: Nominacja do nagrody polskiego przemysłu fonograficznego Fryderyka w kategorii album Fonograficzny debiut roku – Kaliber 44^[52]
• 1998: Nominacja do nagrody polskiego przemysłu fonograficznego Fryderyka w kategorii Album Roku – Rap / Hip-Hop za album W 63 minuty dookoła świata – Kaliber 44^[53].
• 1998: Brum, nagroda w kategorii Album Miesiąca za album W 63 minuty dookoła świata – Kaliber 44^[54].
• 1998: Paszport Polityki, nominacja w kategorii Rock-pop-estrada za album W 63 minuty dookoła świata – Kaliber 44^[55].
• 2001: Nagroda polskiego przemysłu fonograficznego Fryderyk w kategorii Album Roku – Hip-Hop za album Kinematografia – Paktofonika^[56].
• 2002: Magazynek, nagroda polskiej sceny hiphopowej za całokształt osiągnięć (wraz z grupą Paktofonika)^[35].
• 2023: Popkiller – Śląski raper 30-lecia^[57].
• 2026: nominacja do nagrody Popkiller w kategorii Album 35-lecia za album Księga Tajemnicza. Prolog – Kaliber 44^[58].
• 2026: nominacja do nagrody Popkiller w kategorii Album 35-lecia za album W 63 minuty dookoła świata – Kaliber 44^[58].

• „Kielce – Czyli Polski Bronx” (1995, film dokumentalny, reżyseria: Bogna Świątkowska, Marek Lamprecht)^[a][59]

• Jakub Wątor: Kielecki Bronx po latach. Byliśmy stolicą hip-hopu. kielce.gazeta.pl, 2012-09-21. [dostęp 2012-10-03]. (pol.).
• Maciej Pisuk: Paktofonika. Przewodnik Krytyki Politycznej. Warszawa 2008: Krytyka Polityczna, 2008-12-16, s. 352. ISBN 978-83-61006-57-2.