Internetowa Encyklopedia „Wiki”
Quiz dnia Sprawdź się w teście z wiedzy ogólnej Kilkadziesiąt pytań, szybka zabawa i zero nudy — przekonaj się, czy naprawdę masz szeroką wiedzę
Zaczynam quiz →

Kazimierz Grotowski

Kazimierz Grotowski
Data i miejsce urodzenia

26 stycznia 1930
Rzeszów

Data śmierci

23 lipca 2017

Profesor nauk fizycznych
Specjalność: fizyka jądrowa
Alma Mater

Uniwersytet Jagielloński

Doktorat

1958

Habilitacja

1963

Profesura

1971

Polska Akademia Umiejętności
Status

członek krajowy czynny

Uczelnia

Uniwersytet Jagielloński

Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi

Kazimierz Antoni Grotowski (ur. 26 stycznia 1930 w Rzeszowie, zm. 23 lipca 2017[1]) – polski fizyk, profesor nauk fizycznych, nauczyciel akademicki Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Życiorys

Urodził się w rodzinie Mariana[a] Kazimierza i Emilii Eugenii z Kozłowskich[3], nauczycielki. Młodszym bratem Kazimierza był znany reżyser teatralny Jerzy Grotowski.

Ukończył w 1948 gimnazjum w Rzeszowie, a następnie, w latach 1948–1952 studiował fizykę na Uniwersytecie Jagiellońskim[4]. Już podczas studiów, od 1950 został zatrudniony przez prof. Henryka Niewodniczańskiego na stanowisku zastępcy asystenta[5]. Pracę doktorską obronił w 1958, a w 1963 otrzymał stopień doktora habilitowanego. Nominację na profesora nadzwyczajnego otrzymał w 1971, a profesora zwyczajnego w 1977.

W Instytucie Fizyki UJ pracował aż do emerytury, w latach 1996–1999 był jego dyrektorem. W latach 1957–2002 pracował także w Instytucie Fizyki Jądrowej. Był jednym z odkrywców efektu glorii fal de Broglie’a materii oraz anomalii w rozpraszaniu wstecznym cząstek alfa[6].

Grób prof. Kazimierza Grotowskiego na cmentarzu Rakowickim

W latach 1971–1998 był przewodniczącym Rady Programowej (potem przekształconej w Radę Naukową, a następnie Radę Użytkowników) Cyfronetu. Od 1992 był członkiem Polskiej Akademii Umiejętności i przewodniczącym jej Komisji Astrofizyki. W latach 1975–1977 był prezesem Oddziału Krakowskiego Polskiego Towarzystwa Fizycznego. Należał także do Europejskiego Towarzystwa Fizycznego i Amerykańskiego Towarzystwa Fizycznego.

Interesował się żeglarstwem, alpinistyką i speleologią. Był członkiem Klubu Grotołazów, nieformalnego stowarzyszenia studentów i młodych naukowców, założonego w Krakowie w 1950 w celu zorganizowanej eksploracji i badania jaskiń w Polsce i za granicą, przekształconego w 1957 w Sekcję Taternictwa Jaskiniowego krakowskiego Klubu Wysokogórskiego. W latach 50. był czynnym uczestnikiem – m.in. jako płetwonurek – wielu wypraw Klubu Grotołazów do jaskiń w Polsce, Słowacji i Bułgarii[6].

W 2009 przekazał do biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich archiwum Jerzego złożone w jego domu przez brata przed wyjazdem do Stanów Zjednoczonych.

Został pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie (kwatera M-płn-po prawej Armatysa)[7][8].

Ordery i odznaczenia

Źródło:[3].

Nagrody

  • Nagroda Państwowej Rady ds. Pokojowego Wykorzystania Energii Jądrowej I, II i IV stopnia (1953–1967)[3]
  • nagroda resortowa II stopnia (1970)[3]

Uwagi

  1. ↑ Marian Grotowski (ur. 15 sierpnia 1898 w Rzeszowie, zm. 10 grudnia 1968 w Asunción, w Paragwaju) – inżynier leśnik, kapitan rezerwy saperów Wojska Polskiego. Marian Grotowski przed I wojną światową był uczniem gimnazjum w Rzeszowie i członkiem „Strzelca”. W 1914 przerwał naukę w gimnazjum i zaciągnął się na ochotnika do Legionów Polskich. Zimą 1914/1915 odbył kampanię karpacką w szeregach 2 pułku piechoty Legionów. W marcu 1915, w stopniu kaprala, zwolniony został z czynnej służby z powodu złego stanu zdrowia. W następnym roku, w gimnazjum w Rzeszowie, złożył maturę, a następnie wyjechał do Wiednia, do swojego stryja Erazma Grotowskiego, wówczas oficera cesarskiej i królewskiej armii, a później tytularnego generała dywizji Wojska Polskiego. W Wiedniu przez okres jednego roku studiował w Hochschule f. Bodenkultur. W październiku 1917 zmobilizowany został do c. i k. armii. W 1918 przyjęty został do Wojska Polskiego. Walczył z bolszewikami. Po zakończeniu działań wojennych zwolniony do rezerwy w stopniu porucznika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919, w korpusie oficerów piechoty, z przydziałem do 24 pułku piechoty w Łucku. W 1923 na Uniwersytecie Poznańskim uzyskał dyplom inżyniera leśnictwa. W 1934 pozostawał na ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień w Przemyślu z przydziałem mobilizacyjnym do 7 batalionu saperów w Poznaniu, jako porucznik ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 279 lokatą w korpusie oficerów rezerwowych inżynierii i saperów. Po zakończeniu kampanii wrześniowej 1939, przez Węgry i zachodnią Europę dotarł do Anglii, gdzie pełnił służbę w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie. 13 września 1933 roku został odznaczony Medalem Niepodległości „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[2]

Przypisy

  1. ↑ Zmarł prof. dr hab. Kazimierz Grotowski. [dostęp 2017-07-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-07-28)]. (pol.).
  2. ↑ M.P. z 1933 r. Nr 212, poz. 238 (ISAP).
  3. ↑ a b c d Kazimierz Antoni Grotowski M.J. Minakowska, Genealogia Potomków Sejmu Wielkiego [dostęp 2025-07-22].
  4. ↑ Grotowski Kazimierz [online], grotowski.net, 23 lutego 2021 [dostęp 2025-07-22].
  5. ↑ Kazimierz Grotowski - Archiwum - Uniwersytet Jagielloński [online], archiwum.uj.edu.pl [dostęp 2025-07-22].
  6. ↑ a b Andrzej Fuliński. Zmarli. Wydział III. Krajowi - Kazimierz Grotowski, 26 I 1930–23 VII 2017. „Rocznik Polskiej Akademii Umiejętności”. Rok 2017, s. 156–157, 2018. Kraków: Polska Akademia Umiejętności. ISSN 1230-7033. [dostęp 2025-07-22]. 
  7. ↑ Lokalizator Grobów - Zarząd Cmentarzy Komunalnych [online], www.zck-krakow.pl [dostęp 2025-07-22].
  8. ↑ Jan Wiktor Tkaczyński (red.), Pro Memoria III. Profesorowie Uniwersytetu Jagiellońskiego spoczywający na cmentarzach Krakowa 1803–2017, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2018, s. 92, ISBN 978-83-233-4527-5.
  9. ↑ M.P. z 2000 r. Nr 39, poz. 755 (ISAP) „za wybitne zasługi w pracy naukowej i dydaktycznej”.
  10. ↑ Uchwała Nr 195 Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa z dnia 17 lipca 1972 r. w sprawie nadania odznaki „Za Pracę Społeczną dla miasta Krakowa” [dostęp 2025-07-22].

Bibliografia