Hilary z Poitiers

Hilary z Poitiers (ur. ok. 315 w Poitiers, zm. ok. 367 tamże) – biskup Poitiers, wyznawca, ojciec oraz doktor Kościoła, święty Kościoła katolickiego, prawosławnego, anglikańskiego i ewangelickiego.

Urodził się około 315 roku w Poitiers w pogańskiej rodzinie arystokratycznej^[1.1]. Otrzymał solidne wykształcenie, a następnie nawrócił się na chrześcijaństwo pod wpływem lektury Ewangelii Mateusza^[1.2]. Ożenił się i miał córkę Abrę, a około 350 roku został wybrany na biskupa Poitiers^[1.1]. Jednym z jego uczniów był Marcin z Tours^[1.1]. Ze względu na postawę antyariańską, Hilary został potępiony na synodzie w Béziers w 356 roku^[1.1]. Zesłano go do Frygii, gdzie nawiązał kontakty z biskupami Wschodu i zapoznał się z duchowością monastyczną i dziełami Orygenesa^[1.1]. W 359 roku wziął udział w synodzie w Seleucji, potwierdza nicejskie wyznanie wiary, a następnie udał się do Konstantynopola^[1.1]. Cesarz Konstancjusz II wysłał go do Galii, gdzie w 361 roku wziął udział w synodzie w Paryżu, który zatrzymał działalność arian na tym terenie^[1.1]. Około 364 roku udał się do Italii, aby zawnioskować u cesarza Walentyniana I o uwolnienie mieszkańców Mediolanu od władzy biskupiej Auksencjusza, co zakończyło się niepowodzeniem^[1.1]. Zmarł około 367 roku w Poitiers^[1.1].

Lista^[1.3]:

• „Komentarz do Mt” – komentarz do Ewangelii Mateusza
• „Tractatus super Psalmos” – komentarz do całej Księgi Psalmów, zachowany tylko częściowo
• „Tractatus Mysteriorum” – zachowane we fragmentach dzieło dotyczące symboliki w Księgach Rodzaju i Wyjścia, dotyczącej zapowiedzi działalności Jezusa
• „De Trinitate” – 12-księgowe dzieło dotyczące Trójcy Świętej
• „De synosis” – traktat adresowany do biskupów Zachodu, o praktykach biskupów Wschodu i do biskupów Wschodu, o przyjęciu nicejskiego wyznania wiary przez Zachód bez sprzeciwu
• „Liber II ad Constantium”
• „Liber in Constantium imperatorem”
• „Contra Arianos vel Auxentium”
• „Hymny”

13 maja 1851 roku papież Pius IX ogłosił Hilarego doktorem Kościoła^[2].

Święty Hilary z Poitiers przedstawiany jest często w szatach biskupich, z książkami, laską pasterską, mitrą, piórem i piorunem^[2]. Patronuje miastom: Poitiers i La Rochelle oraz ukąszonym przez węże^[2].

Wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest:

• 13 stycznia w zwyczajnej formie rytu rzymskiego (w tym samym dniu również w anglikańskim oraz ewangelickim)^[3]
• 14 stycznia w nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego, święto 3 klasy. W Poitiers czczony jest 26 czerwca^[3], a w prawosławnym – 13/26 stycznia^[c], tj. 26 stycznia według kalendarza gregoriańskiego^[4].

• Hilary – inne postaci o tym imieniu
• modlitwa za pośrednictwem świętego
• święci i błogosławieni Kościoła katolickiego
• święci prawosławni

• Marie Josèphe Rondeau. Remarques sur l'anthropologie de saint Hilaire. „Studia Patristica”. 6 (1962 /Papers presented to the Third International Conference on Patristic Studies held at Christ Church, Part IV Theologica, Augustiniana, Oxford, 1959, ed. F. L. Cross/), s. 197-210. Berlin: Akademie-Verlag.