David Fincher

David Leo Fincher (ur. 28 sierpnia 1962 w Denver) – amerykański reżyser i producent filmowy. Jest zdobywcą Złotego Globu, za swoją twórczość był również trzykrotnie nominowany do Nagrody Akademii Filmowej.

Urodził się Denver w Colorado, a dorastał w San Rafael w Kalifornii^[1]. Początkowo pracował w firmie zajmującej się animacją^[1]. Mając 18 lat, znalazł się w Industrial Light & Magic, wytwórni George’a Lucasa, miał okazję pracować przy realizacji filmów takich jak Powrót Jedi (1983) Richarda Marquanda oraz Indiana Jones i Świątynia Zagłady (1984) Stevena Spielberga. Po kilku latach Fincher opuścił jednak wytwórnie Lucasa, by zacząć działać na własną rękę. Zaczął tworzyć reklamówki i bardzo szybko wyrobił sobie tym nazwisko. Ustawiały się do niego takie firmy jak: Pepsi, Revlon, Levi’s czy Nike. Uznanie przyniosły mu także wyreżyserowane teledyski, szczególnie: „Express Yourself” (1989) oraz „Vogue” (1990) Madonny, za które został nagrodzony statuetką MTV Video Music Awards.

W 1992 Fincher zadebiutował jako reżyser filmów fabularnych trzecią częścią Obcego. Krytyka przyjęła jednak film dość chłodno, a sam Fincher powrócił do krótszych form^[2]. Dopiero w 3 lata później dostrzeżono jego talent. Wyreżyserował on film Siedem, w którym udało mu się zgromadzić gwiazdorską wręcz obsadę: Brad Pitt, Morgan Freeman, Kevin Spacey oraz Gwyneth Paltrow. Film ten przyniósł mu olbrzymie uznanie zarówno krytyki jak i widzów, dzięki czemu Fincher zyskał również ugruntowaną pozycję wśród hollywoodzkich reżyserów, co dało mu pewną niezależność twórczą. W 1997 roku, stworzył kolejny thriller – Gra – z udziałem Michaela Douglasa, natomiast w 1999 roku wyreżyserował jak dotychczas najbardziej kontrowersyjny i wzbudzający skrajne odczucia, dziś uchodzący za kultowy, Podziemny krąg. Produkcja ta wywołała prawdziwą burzę w świecie filmowym (i nie tylko). W 2002 roku podjął się reżyserii Azylu, a w roku 2007 – Zodiaka. Za The Social Network otrzymał Satelitę i Złoty Glob.

W 2011 nakręcił film Dziewczyna z tatuażem ekranizację książki Mężczyźni, którzy nienawidzą kobiet z serii Millennium, autorstwa Stiega Larssona.

Rok	Tytuł	Wykonawca
1984	„Bop 'Til You Drop”	Rick Springfield
1985	„Celebrate Youth”
	„Dance This World Away”
	„Shame”	The Motels
	„Shock”
	„Charm the Snake”	Christopher Cross
1986	„We Don’t Have to Take Our Clothes Off”	Jermaine Stewart
	„One Simple Thing”	Stabilizers
	„Stay”	Howard Hewett
	„All the Love”	The Outfield
	„Everytime You Cry”
1987	„No Surrender”
	„Johnny B”	The Hooters
	„She Comes On”	Wire Train
	„Endless Nights”	Eddie Money
	„Downtown Train”	Patty Smyth
	„I Don’t Mind at All”	Bourgeois Tagg
	„Notorious”	Loverboy
	„Love Will Rise Again”
	„Storybook Love” (z filmu Narzeczona dla księcia)	Willy DeVille / Mark Knopfler
	„Can I Hold You”	Colin Hay
	„Say You Will”	Foreigner
	„Don’t Tell Me The Time”	Martha Davis
1988	„Tell It to the Moon”
	„Heart of Gold”	Johnny Hates Jazz
	„Shattered Dreams” (druga wersja)
	„Englishman In New York”	Sting
	„Get Rhythm”	Ry Cooder
	„Most Of All”	Jody Watley
	„Roll With It”	Steve Winwood
	„Holding On”
	„(It's Just) The Way That You Love Me” (pierwsza wersja)	Paula Abdul
1989	„Straight Up”
	„(It’s Just) The Way That You Love Me” (druga wersja)
	„Cold Hearted”
	„Forever Your Girl”
	„Bamboléo” (druga wersja)	Gipsy Kings
	„She’s a Mystery to Me”	Roy Orbison
	„Real Love”	Jody Watley
	„The End of the Innocence”	Don Henley
	„Janie’s Got A Gun”	Aerosmith
	„Express Yourself”	Madonna
	„Oh Father”
1990	„Vogue”
	„Heart”	Neneh Cherry
	„Cradle of Love”	Billy Idol
	„L.A. Woman”
	„Should She Cry”	Wire Train
	„Home”	Iggy Pop
	„Freedom! ’90”	George Michael
1992	„Who Is It”	Michael Jackson
1993	„Bad Girl”	Madonna
1994	„Love Is Strong”	The Rolling Stones
1996	„6th Avenue Heartache”	The Wallflowers
2000	„Judith”	A Perfect Circle
2005	„Only”	Nine Inch Nails
2013	„Suit & Tie”	Justin Timberlake / Jay-Z

• Jarosław Szubrycht. David Fincher. Serio o seryjnych. „Film”. nr 6 (2465), s. 42–45, czerwiec 2007. Warszawa: Platforma Mediowa Point Group. ISSN 0137-463X. 
• Konrad J. Zarębski. Mroczne światy Davida Finchera. „Kino”. nr 6 (XLI), s. 22–25, czerwiec 2007. Warszawa: Fundacja Kino Jacka Cegiełki. ISSN 0023-1673.