Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Antoni Sułkowski


Antoni Sułkowski
ilustracja
Herb
Sulima
Rodzina

Sułkowscy herbu Sulima

Data urodzenia

11 czerwca 1735

Data i miejsce śmierci

16 kwietnia 1796
Rydzyna

Ojciec

Aleksander Józef Sułkowski

Matka

Anna Maria Stein zu Jettingen

Żona

Marianna Działyńska
Karolina Bubna von Littitz

Dzieci

z Karoliną Bubną von Littitz:
Antoni Paweł Sułkowski

Odznaczenia
Order Orła Białego Order Świętego Stanisława (Rzeczpospolita Obojga Narodów) Order św. Andrzeja (Imperium Rosyjskie) Order Świętego Aleksandra Newskiego (Imperium Rosyjskie) Order Świętej Anny I klasy (Imperium Rosyjskie)

Antoni Sułkowski książę herbu Sulima (ur. 11 czerwca 1735, zm. 16 kwietnia 1796 w Rydzynie) – kanclerz wielki koronny od 1793, wojewoda kaliski od 1786 i gnieźnieński od 1775, konsyliarz Rady Nieustającej w 1775 roku[1], generał lejtnant wojsk koronnych od 1762, podkomorzy (szambelan) dworu austriackiego od 1765 roku[2], kawaler Orderu Orła Białego.

Życiorys

Najmłodszy syn księcia Aleksandra Józefa Sułkowskiego i Anny Marii Stein zu Jettingen.

Był starostą sokolnickim, jeziornickim, III ordynatem rydzyńskim. Książę Świętego Cesarstwa Rzymskiego, uczestnik wojny siedmioletniej po stronie rosyjskiej, szambelan cesarski, konfederat barski.

Członek konfederacji Adama Ponińskiego w 1773 roku[3]. Na Sejmie Rozbiorowym 1773–1775 jako poseł łomżyński wszedł w skład delegacji wyłonionej pod naciskiem dyplomatów trzech państw rozbiorczych, mającej przeprowadzić rozbiór[4]. 18 września 1773 roku podpisał traktaty cesji przez Rzeczpospolitą Obojga Narodów ziem zagarniętych przez Rosję, Prusy i Austrię w I rozbiorze Polski[5]. Jako dziedzic Witkowa bronił jego przynależności do Rzeczypospolitej – bezskutecznie[6]. Został członkiem Komisji Rozdawniczej Litewskiej, ustanowionej dla likwidacji majątku skasowanego w Rzeczypospolitej zakonu jezuitów[7]. Poseł na sejm 1768 roku z powiatu poznańskiego[8]. Na Sejmie Rozbiorowym 1773–1775 został członkiem Komisji Edukacji Narodowej[9]. Członek konfederacji Andrzeja Mokronowskiego w 1776 roku[10]. Członek Departamentu Sprawiedliwości Rady Nieustającej w 1779 roku[11]. Był członkiem konfederacji Sejmu Czteroletniego[12]. Był konsyliarzem konfederacji targowickiej z województwa kaliskiego[13] i konsyliarzem konfederacji generalnej koronnej[14]. Figurował na liście posłów i senatorów posła rosyjskiego Jakowa Bułhakowa w 1792 roku, która zawierała zestawienie osób, na które Rosjanie mogą liczyć przy rekonfederacji i obaleniu dzieła 3 maja[15]. Na sejmie grodzieńskim w 1793 roku został mianowany przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego członkiem deputacji do traktowania z posłem rosyjskim Jakobem Sieversem[16]. Członek konfederacji grodzieńskiej w 1793 roku[17]. 22 lipca 1793 podpisał traktat cesji przez Rzeczpospolitą ziem zagarniętych przez Rosję a 25 września cesji ziem zagarniętych przez Prusy w II rozbiorze Polski[18]. Sejm grodzieński (1793) nominował go do Rady Nieustającej[19].

W 1760 roku został odznaczony Orderem Świętego Aleksandra Newskiego[20], w 1776 Orderem Świętego Andrzeja Apostoła Pierwszego Powołania i Orderem Świętej Anny[21]. W 1777 został kawalerem Orderu Świętego Stanisława[22]. W 1779 zoostał odznaczony Orderem Orła Białego.

Był kawalerem maltański,[23] i komandorem Orderu Opatrzności Bożej[24].

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Volumina Legum, t. VIII, Petersburg 1860, s. 86.
  2. ↑ Jerzy Sewer Dunin-Borkowski, Polacy, dygnitarzami Austrii, T. I, Podkomorzowie i paziowie (1750–1890), Lwów 1890, s. 12.
  3. ↑ Actum in Curia Regia Varsaviensi Feria Tertia post Dominicam Conductus Paschae videlicet, die vigesima Mensis Aprilis Anno Domini Millesimo Septingentesimo Septuagesimo Tertio. [Inc. tekst pol.:] My Posłowie na Seym blisko następuiący [...], b.n.s.
  4. ↑ Ryszard Chojecki, Patriotyczna opozycja na sejmie 1773 r., w: „Kwartalnik Historyczny”, LXXIX, nr 3, 1972, s. 545–562.
  5. ↑ Volumina Legum t. VIII, Petersburg 1860, s. 20–48.
  6. ↑ Przemysław Hauser (red.), Dzieje Witkowa, Poznań 2010.
  7. ↑ Stanisław Załęski, Historya zniesienia jezuitów w Polsce i ich zachowanie na Białej Rusi, t. II, Lwów, 1875, s. 1–68.
  8. ↑ „Wiadomości Warszawskie” 1768, nr 79, [b.n.s.]
  9. ↑ Volumina Legum, t. VIII, Petersburg 1860, s. 152.
  10. ↑ Volumina Legum, t. VIII, Petersburg 1860, s. 527.
  11. ↑ Kalendarz polityczny dla Królestwa Polskiego y Wielkiego Xięstwa Litewskiego na rok pański 1779. w Warszawie, Nakładem y drukiem Michała Groella Księgarza Nadwornego J.K.Mci., [b.n.s.]
  12. ↑ Kalendarzyk narodowy y obcy na rok... 1792..., Warszawa 1791, s. 309.
  13. ↑ Leon Wegner, Konfederacja województw wielkopolskich z roku 1792, Poznań 1863, s. 152–153.
  14. ↑ Dariusz Rolnik, Szlachta koronna wobec konfederacji targowickiej (maj 1792 – styczeń 1793), Katowice 2000, s. 163.
  15. ↑ Łukasz Kądziela, Między zdradą a służbą Rzeczypospolitej. Fryderyk Moszyński w latach 1792–1793, Warszawa 1993, s. 46, Сборник Русского исторического общества, t. 47,Petersburg 1885, s. 272.
  16. ↑ Volumina Legum, t. X, Poznań 1952, s. 11–23.
  17. ↑ Korwin [Kossakowski] S., Trzeci Maj i Targowica, Kraków 1890, s. 221.
  18. ↑ Volumina Legum t. X, Poznań 1952, s. 23, 36.
  19. ↑ Volumina Legum, t. X, Poznań 1952, s. 344.
  20. ↑ Бантыш-Каменский Н.Н. Списки кавалерам российских императорских орденов Св. Андрея Первозванного, Св. Екатерины, Св. Александра Невского и Св. Анны с учреждения до установления в 1797 году орденского капитула, 2005, s. 143.
  21. ↑ Бантыш-Каменский Н.Н. Списки кавалерам российских императорских орденов Св. Андрея Первозванного, Св. Екатерины, Св. Александра Невского и Св. Анны с учреждения до установления в 1797 году орденского капитула, 2005, s. 189.
  22. ↑ Zbigniew Dunin-Wilczyński, Order Św. Stanisława, Warszawa 2006, s. 184.
  23. ↑ Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705–2008, 2008, s. 224.
  24. ↑ Zofia Libiszowska, Z archiwaliów amerykańskich. August Sułkowski i Order Opatrzności Bożej, w: Trudne stulecia, studia z dziejów XVII i XVIII wieku, Warszawa 1994, s. 76.