Łątka zielona

Łątka zielona (Coenagrion armatum) – euroazjatycki gatunek ważki z rodziny łątkowatych (Coenagrionidae)^[1].

Przedstawiciele rodziny Coenagrionidae posiadają dwie podobne pary wąskich skrzydeł, które trzoneczkowato zwężają się u nasady. Zarówno osobniki dorosłe, jak i larwy, są zazwyczaj zielonawe^[4][5].

Tułów samców Coenagrion armatum ma zielonkawe zabarwienie. Na wierzchu odwłoka widoczne są rozległe czarne plamy. Drugi segment odwłoka jest jasnoniebieski z charakterystyczną czarną plamą na jego tylnej krawędzi. Znajdujące się na końcu odwłoka dolne przydatki analne są łyżeczkowate, górne zaś zredukowane. Samica zazwyczaj przypomina ubarwieniem samca, jednak może być ona czerwonawa^[6].

Długość ciała sięga 34 mm, rozpiętość skrzydeł 42 mm^[7].

Występuje w Europie (północnej, środkowej i wschodniej) oraz na Syberii. W 2006 odnotowano jej pojawienie się w Armenii^[3]. Na terenie Polski jest gatunkiem rzadkim, zanikającym. Występuje głównie we wschodniej części kraju^[8].

Osobniki dorosłe (imagines) latają bardzo krótko, w zależności od pogody, w okresie od końca kwietnia do połowy czerwca. Występuje w płytkich wodach stojących^[7].

Larwy gatunków z rodziny Coenagrionidae, w tym larwy Coenagrion armatum, są drapieżne. Polowanie ułatwia im maskujące zielonkawe ubarwienie. Ofiarę chwytają kleszczowatymi szczękami. Rozwój larw następuje w płytkich częściach zbiorników wodnych, na mulisto-detrytusowym dnie oraz na roślinach. Dorosłe osobniki są aktywnymi drapieżnikami^[5][9][10]. Łątka zielona żyje przede wszystkim na obrzeżach torfowisk, a także nad bogatymi w roślinność stawami i mniejszymi zbiornikami^[6]. Jaja składane są do żywych lub martwych tkanek helofitów za pomocą pokładełka^[11]. Imagines można spotkać od połowy maja do końca czerwca, szczególnie w pierwszych tygodniach czerwca^[6].

Coenagrion armatum jest w Polsce gatunkiem rzadkim i wymierającym. Jest to spowodowane prowadzeniem zabiegów melioracyjnych, wskutek czego wysychają niewielkie zbiorniki wodne, przy których żyją przedstawiciele tego gatunku^[11]. Negatywnie na liczebność tego gatunku wpływają także silne zmiany poziomu wody w cyklu rocznym, eutrofizacja małych zbiorników wodnych oraz osuszanie torfowisk^[12][13].

Na terenie Polski łątka zielona jest objęta częściową ochroną gatunkową^[14][15], a dawniej ochroną ścisłą^[16]. Jej siedliska znajdują się na terenach parków narodowych^[17]. Gatunek znajduje się na Czerwonej liście zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce^[18] oraz w Polskiej czerwonej księdze zwierząt. Bezkręgowce^[11], jako gatunek o krytycznym stopniu zagrożenia. W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN jest klasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski^[3].

Ze względu na to, iż łątka zielona jest w Polsce gatunkiem zagrożonym, obecność przedstawicieli tego gatunku na terenach planowanych inwestycji może uniemożliwić ich realizację^[19][20].

• ważki Polski