Spółgłoska nosowa dziąsłowa bezdźwięczna
Numer IPA 116 402
Jednostka znakowa n​̥
Unikod U+006e U+0325
UTF-8 (hex) 6e cc a5
Jednostka znakowa n​̊
Unikod U+006e U+030a
UTF-8 (hex) 6e cc 8a
Inne systemy
X-SAMPA n_0
IPA Braille↗ ⠝⠠⠫
Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.

Spółgłoska nosowa dziąsłowa bezdźwięczna – rodzaj dźwięku spółgłoskowego występujący w językach naturalnych. W międzynarodowej transkrypcji fonetycznej IPA oznaczanej symbolem: lub: . Symbol ten pochodzi od znaku ⟨n⟩ (spółgłoska nosowa dziąsłowa) i znaku diakrytycznego oznaczającego bezdźwięczność. Odpowiednik w X-SAMPA to n_0.

Artykulacja

Opis

W czasie artykulacji podstawowego wariantu [n][1]:

  • mimo iż dochodzi do zablokowania przepływu powietrza przez tor ustny jamę ustną, podniebienie miękkie jest skierowane w dół i powietrze uchodzi (oprócz ust) przez nos – jest to spółgłoska nosowa;
  • prąd powietrza w jamie ustnej przepływa ponad całym językiem lub też powietrze uchodzi tylko wzdłuż środkowej linii języka – jest to spółgłoska środkowa
  • modulowany jest prąd powietrza wydychanego z płuc, czyli jest to spółgłoska płucna egresywna;
  • język kontaktuje się z dziąsłami, tworząc zwarcie – jest to spółgłoska dziąsłowa.
  • wiązadła głosowe nie drgają, spółgłoska ta jest więc bezdźwięczna.

Warianty

Głoska ta, podobnie jak wiele innych, ma różne warianty, w zależności od sąsiadujących z nią innych głosek. Może to się przejawiać poprzez:

Przykłady

Przykłady w wybranych językach:

Język Słowo IPA Znaczenie Uwagi
Język birmański[2] နှာ [à] 'nos'
Język estoński[3] lasn [ˈlɑs] 'łopatka' Wariant głoski /m/ po głoskach /t, s, h/.
Język islandzki[4] hnífur [ˈivʏ] 'nóż'
Język Jalapa Mazatec[2] - [ɛ] 'wodospad'
Język kildin[5] чоӊтэ [t͡ʃɔte] 'obrócić się'
Język polski[6] kupn [kup] dopełniacz od 'kupno' Wariant głoski /n/.
Język walijski[7] fy nhad [və aːd] 'mój ojciec' Wariant głoski /n/.
Język xumi[8][9] - [Hɑ̃]
[Hɔ̃]
'futro' Wariant głoski /n/.
Język yupik środkowy[10] ceńa [t͡səˈa] 'kraniec'

Przypisy

  1. Derwojedowa 2005 ↓, s. 51.
  2. a b Peter Ladefoged, Ian Maddieson, The Sounds of the World's Languages, Oxford: Blackwell, 1996 (ang.).
  3. Eva Liina Asu, Pire Teras. Estonian. „Journal of the International Phonetic Association”. 39 (3), s. 367–372, 2009. DOI: 10.1017/s002510030999017x (ang.). 
  4. Kristján Árnason, The Phonology of Icelandic and Faroese, Oxford University Press, 2011 (ang.).
  5. Rimma Kuruch, КРАТКИЙ ГРАММАТИЧЕСКИЙ ОЧЕРК СААМСКОГО ЯЗЫКА, 1985 (ros.). Data dostępu do witryny: 17 września 2018
  6. Derwojedowa 2005 ↓, s. 54.
  7. Glyn E. Jones, Welsh Phonology: Selected Readings, Cardiff: University of Wales Press, 1984, s. 40–64 (ang.).
  8. Katia Chirkova, Yiya Chen. Xumi, Part 1: Lower Xumi, the Variety of the Lower and Middle Reaches of the Shuiluo River. „Journal of the International Phonetic Association”. 43 (3), s. 363–379, 2013. DOI: 10.1017/S0025100313000157 (ang.). 
  9. Katia Chirkova, Yiya Chen, Tanja Kocjančič Antolík. Xumi, Part 2: Upper Xumi, the Variety of the Upper Reaches of the Shuiluo River. „Journal of the International Phonetic Association”. 43 (3), s. 381–396, 2013. DOI: 10.1017/S0025100313000169 (ang.). 
  10. Steven Jacobson, A Practical Grammar of the Central Alaskan Yup'ik Eskimo Language, Fairbanks: Alaska Native Language Center, 1995 (ang.).

Bibliografia


Witaj

Uczę się języka hebrajskiego. Tutaj go sobie utrwalam.

Źródło

Zawartość tej strony pochodzi stąd.

Podziel się