Slang – zespół jednostek językowych (z zasady leksykalnych[1][2]) używanych przez wyodrębnioną grupę ludzi w określonym kontekście komunikatywnym[3], np. wśród ludzi dzielących pewną sferę zainteresowań[4]. Środki w nim zawarte są podporządkowane ekspresywności i stanowią wynik spontanicznej twórczości mownej[5]. Według klasyfikacji Stanisława Grabiasa slang ma charakter jawny, czym odróżnia się od żargonu, eksponującego cechę intencjonalnej tajności[6]. Jako synonim terminu „slang” funkcjonuje również określenie „gwara (środowiskowa)”, przejęte z terminologii dialektologicznej[7]; czasem utożsamia się z nim również pojęcie żargonu[8][4].

Slangi różnicuje się ze względu na środowisko, w którym są używane – można wyróżnić m.in.: slang przestępczy, więzienny, młodzieżowy, internetowy, żeglarski, wspinaczkowy i naukowy[9]. Niekiedy słownictwo slangowe pojawia się doraźnie w języku powszechnym, jednak wtedy przeważnie służy celom humorystycznym, ekspresyjnym i stylizacyjnym. Slang nie jest słownictwem „niepoprawnym”, lecz słownictwem właściwym dla swobodnego stylu operowania językiem[10]. Slang różni się od zwykłej leksyki kolokwialnej tym, że ma ograniczony zasięg społeczny[11].

Historia pojęcia

Termin „slang” pojawił się po raz pierwszy w XVIII wieku na gruncie angielskim, gdzie oznaczał pierwotnie język wulgarny[4]. Z czasem określeniem tym zaczęto oznaczać inne sposoby posługiwania się językiem. Na przestrzeni historii wyróżniano trzy typy slangu[12][13]:

  • słownictwo właściwe dla środowisk dewiacyjnych (np. złodziei, handlarzy narkotyków) lub mowa wulgarna;
  • inwentarz leksykalno-frazeologiczny właściwy dla przedstawicieli pewnego zawodu (np. drukarzy, lekarzy, prawników);
  • mowa o charakterze krańcowo potocznym i efemerycznym, występująca poza ramy kulturalnego języka ogólnego, wprowadzająca nowe słownictwo lub zmieniająca znaczenie istniejących wyrazów. Nie jest własnością żadnej warstwy społecznej, może pochodzić z rozmaitych środowisk[14].

Na gruncie językoznawstwa i literaturoznawstwa nie wypracowano jednolitego rozumienia terminu „slang”. Dokładna definicja tego pojęcia może się różnić w zależności od przyjętych konwencji terminologicznych[4].

Środki slangu

Środki językowe slangu mogą powstawać w wyniku następujących procesów[4]:

  • przypisywanie nowych znaczeń słowom powszechnym;
  • deformacja (zwykle skracanie) istniejących słów;
  • tworzenie ekspresywnych słów i połączeń wyrazowych lub zapożyczanie ich z języków obcych.

Zobacz też

Przypisy

  1. Herk 2012 ↓, s. 15.
  2. Maciej Widawski, African American Slang, Cambridge University Press, 2015, s. 19, ISBN 978-1-107-07417-0 (ang.).
  3. Henry Watson Fowler, Fowler’s Dictionary of Modern English Usage, Oxford University Press, 2015, s. 752, ISBN 978-0-19-966135-0 (ang.).
  4. a b c d e Jozef Mistrík, Encyklopédia jazykovedy, wyd. 1, Bratysława: Obzor, 1993, s. 385, ISBN 80-215-0250-9, OCLC 29200758 (słow.).
  5. Grabias 1997 ↓, s. 141.
  6. Tomasz Piekot, Język w grupie społecznej: wprowadzenie do analizy socjolektu, Wałbrzych: Wydawnictwo Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Angelusa Silesiusa, 2008, s. 24, ISBN 978-83-88425-38-7, OCLC 297524942.
  7. Grabias 1997 ↓, s. 140.
  8. Jan Grzenia, gwara a żargon, [w:] Poradnia językowa [online], PWN, 25 kwietnia 2005 [dostęp 2019-04-26].
  9. Tadeusz Szczerbowski, Polskie i rosyjskie słownictwo slangowe, Kraków, ISBN 978-83-8084-210-6, OCLC 1099265477 [dostęp 2021-02-10].
  10. Linguistic Association of Nigeria Conference, Ozo-mekuri Ndimele, Globalization & the Study of Languages in Africa, Grand Orbit Communications & Emhai Press, 2005, s. 145, ISBN 978-978-33527-8-0 [zarchiwizowane z adresu 2020-04-18] (ang.).
  11. Grabias 1997 ↓, s. 124–133.
  12. John Ayto, John Simpson, Oxford Dictionary of Modern Slang, OUP Oxford, 2010, ix, ISBN 978-0-19-923205-5 (ang.).
  13. Jan Mazur, Teksty kultury: oblicza komunikacji XXI wieku, tom 2, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2005, s. 227, ISBN 978-83-227-2584-9.
  14. Henryk Bonecki, Józef Barbag, Encyklopedia powszechna PWN, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1973, s. 203.

Bibliografia


Witaj

Uczę się języka hebrajskiego. Tutaj go sobie utrwalam.

Źródło

Zawartość tej strony pochodzi stąd.

Podziel się