Pierwsza strona rękopisu Pana Tadeusza

Rękopis, in. manuskrypt (z łac. manuscriptum 'rękopis' od manus 'ręka' i scriptum 'rzecz napisana' od scribere 'rysować, pisać')[1] – zapisany odręcznie tekst, w odróżnieniu od powielanego mechanicznie. Termin stosowany zwykle w odniesieniu do zabytkowych książek lub dokumentów pochodzących z okresu przed upowszechnieniem się druku. W takim rozumieniu każdy rękopis jest dziełem niepowtarzalnym o indywidualnych cechach. W szerszym znaczeniu, rękopis to każdy tekst zapisywany ręcznie za pomocą np. ołówka, atramentu, tuszu.

Najdawniejsze rękopisy to:

  • inskrypcje na kamieniu np. z kultury Vinča od 7500 lat temu.
  • na tabliczkach glinianych
  • chińskie na skorupach żółwia lub ryte w metalu, jak np. Miedziany Zwój
  • egipskie na zwojach papirusowych
  • skóra zwierzęca (tak zwany pergamin).

W średniowieczu powielaniem rękopisów, zwanych manuskryptami, zajmowali się przede wszystkim mnisi. Zapoczątkował to w VI wieku rzymski polityk, historyk i filozof Kasjodor fundując klasztor w Vivarium.

Ważne rękopisy średniowieczne i nowożytne, przede wszystkim cenne księgi i dokumenty, często zdobiono iluminacjami. Najstarsze europejskie rękopisy iluminowane pochodzą z VIII w., w Polsce z XI w. Przykłady polskich zabytków tego typu to m.in. Ewangeliarz gnieźnieński, Złoty kodeks pułtuski (Ewangeliarz płocki), Sakramentarz tyniecki, Kazania świętokrzyskie.

Przypisy

  1. Słownik Wyrazów Obcych

Zobacz też


Witaj

Uczę się języka hebrajskiego. Tutaj go sobie utrwalam.

Źródło

Zawartość tej strony pochodzi stąd.

Podziel się